nr 883 Archives - Kultura Liberalna

Prawda i polityka. Globalne opowieści o wojnie w Ukrainie

ewa_no — Mon, 15 Dec 2025 15:36:39 +0000

Hannah Arendt zauważyła, że bez wspólnego uznania faktów polityka będzie się rozgrywać w światach równoległych. I tak dzieje się z postrzeganiem wojny w Ukrainie.

Artykuł Prawda i polityka. Globalne opowieści o wojnie w Ukrainie pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

O kryzysie liberalnej demokracji oczami Hannah Arendt

Redakcja — Mon, 15 Dec 2025 12:12:59 +0000

Hannah Arendt pisała o kłamstwach systemowych, dezinformacji i ich roli w niszczeniu wspólnoty. Można za myślą filozofki stwierdzić, że populizm to tworzenie alternatywnej narracji, a grupy podatne na autorytarne ruchy tworzą najczęściej ludzie samotni, wyalienowani, pozbawieni poczucia sprawczości, u których wzrasta poczucie lęku. W populizmie widzimy wyraźnie to, przed czym Arendt przestrzegała: zastąpienie debaty spektaklem.

Podcast jest zapisem dyskusji, która odbyła się w Instytucie Goethego w Krakowie 11 grudnia 2025 roku pt. "Kryzys liberalnej demokracji oczami Hannah Arendt" z udziałem Jana Tokarskiego i Grzegorza Jankowicza, którą moderowała Paulina Frankiewicz.

Projekt współfinansowany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Artykuł O kryzysie liberalnej demokracji oczami Hannah Arendt pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Co Hannah Arendt mówi o kłamstwie politycznym?

Redakcja — Sun, 14 Dec 2025 14:00:39 +0000

Hannah Arendt w swojej najlepiej znanej książce "Korzenie totalitaryzmu" pisze nie tylko o nazizmie i stalinizmie, ale przygląda się mechanizmom, które powodują, że totalitaryzm może w ogóle powstać.

Pokazuje także, jak kłamstwo polityczne może zdominować przestrzeń publiczną, niszcząc zdolność do odróżnienia prawdy od fikcji. W dobie dezinformacji, polaryzacji i mediów społecznościowych jej diagnozy nabierają nowego znaczenia.

O tym Sylwia Góra – szefowa działu literackiego – rozmawia z Tomaszem Terlikowskim - doktorem filozofii, publicystą, tłumaczem, pisarzem, dziennikarzem RMF FM, autorem wielu książek, m.in.: „Tylko prawda nas wyzwoli”, „Kościół (dla) zagubionych”, „Franciszek Blachnicki. Ksiądz, który zmienił Polskę”, „Koniec Kościoła, jaki znacie”, „Czy konserwatyzm ma przyszłość? Koniec Europy, jaką znamy” oraz razem z Karoliną Wigurą: „Polka ateistka kontra Polak katolik. Jedenaście sporów światopoglądowych” wydanych przez Kulturę Liberalną.

Partnerem podcastu jest Instytut Goethego w Krakowie.

Projekt współfinansowany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Artykuł Co Hannah Arendt mówi o kłamstwie politycznym? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy Trump wyprowadzi USA z Europy?

Redakcja — Sat, 13 Dec 2025 19:00:14 +0000

Gośćmi odcinka są dr Patryk Kugiel główny analityk w programie Azja-Pacyfik w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych, autor książki „India's Soft Power: A New Foreign Policy Strategy” oraz dr Jakub Benedyczak analityk do spraw Rosji w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych oraz autor książki „Odział chorych na Rosję”

W rozmowie analizujemy ewolucję relacji między Indiami a Rosją oraz wpływie polityki Trumpa na sojuszników USA. Poruszamy temat możliwych scenariuszy dalszej integracji europejskiej w kontekście obronności oraz zwiększenia zaangażowania krajów zachodnich w stosunki z Indiami.

Artykuł Czy Trump wyprowadzi USA z Europy? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy Hannah Arendt była feministką?

Redakcja — Thu, 11 Dec 2025 11:10:48 +0000

Arendt nigdy nie określała się mianem feministki, a jednak jej myśl od dekad inspiruje badaczki i badaczy zajmujących się problematyką płci, wolności i władzy. Czy Arendt można zatem nazwać feministką mimo tego, że sama nigdy tego nie zrobiła?

Wiele jej koncepcji – choćby tych dotyczących działania czy wspólnoty – odczytywane jest dziś z perspektywy feministycznej. Czy to nieuprawniona reinterpretacja czy raczej odkrycie nowych znaczeń jej myśli?

Podcast jest zapisem dyskusji, która odbyła się w Instytucie Goethego w Krakowie 27 listopada 2025 roku pt. "Czy Hannah Arendt była feministką?" z udziałem Heleny Jędrzejczak oraz Renaty Kopyto, którą poprowadziła Sylwia Góra.

Projekt jest finansowany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Artykuł Czy Hannah Arendt była feministką? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

„wGotowości”: dobry start, ale odporności nie zbudujemy na rekreacji dla ochotników

ewa_no — Thu, 11 Dec 2025 05:00:22 +0000

Na ćwiczenia „wGotowości” szłam w podwójnej roli: obywatelki szukającej praktycznych umiejętności oraz socjolożki chcącej zrozumieć, jak państwo wyobraża sobie „odpornych obywateli”.

Artykuł „wGotowości”: dobry start, ale odporności nie zbudujemy na rekreacji dla ochotników pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy Hannah Arendt jest nam dziś jeszcze do czegoś potrzebna? Opowiedzieć XX wiek. Góra, Bielik-Robson

Redakcja — Wed, 10 Dec 2025 11:51:27 +0000

4 grudnia minęło dokładnie 50 lat od śmierci Hannah Arendt. Czy autorka przełomowych książek takich jak „Korzenie totalitaryzmu” i „Eichmann w Jerozolimie”, pomaga nam zrozumieć współczesność? Czy pojęcia, które wprowadziła lub zrewidowała Arendt, jak: totalitaryzm, kondycja ludzka, „banalności zła” tłumaczą nam dzisiejszy świat i zjawiska społeczne oraz polityczne, które obserwujemy?

O tym Sylwia Góra – szefowa działu literackiego – rozmawia z Agatą Bielik-Robson – filozofką, profesor katedry Studiów Żydowskich na Uniwersytecie w Nottingham, Instytutu Filozofii i Socjologii PAN; autorką wielu książek, m.in. Na drugim brzegu nihilizmu: filozofia współczesna w poszukiwaniu podmiotu, Inna nowoczesność. Pytania o współczesną formułę duchowości, Duch powierzchni: rewizja romantyczna i filozofia, Na pustyni. Kryptoteologie późnej nowoczesności, Widma Derridy.

Partnerem podcastu jest Instytut Goethego w Krakowie.

Projekt współfinansowany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Artykuł Czy Hannah Arendt jest nam dziś jeszcze do czegoś potrzebna? Opowiedzieć XX wiek. Góra, Bielik-Robson pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Instytut Tolerancji im. Grzegorza Brauna

ewa_no — Wed, 10 Dec 2025 05:00:39 +0000

Ile rzeczywistości jest w polityce kończenia wojen przez Donalda Trumpa? I w polemice Heleny Anny Jędrzejczak z moim tekstem o Trumpie i Mamdanim.

Artykuł Instytut Tolerancji im. Grzegorza Brauna pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Chaos przemocy. Sylwia Góra rozmawia z Santiago Roncagliolo [WYWIAD]

Aleksandra Braniewska — Mon, 08 Dec 2025 23:05:50 +0000

„Kiedy ludzie domagają się zmian społecznych, wychodzą na ulice, chcą protestować przeciwko rządom, a duża część rządu mówi: «jesteście terrorystami, którzy chcą zniszczyć porządek», to duch takich organizacji jak Świetlisty Szlak wciąż jest żywy” – mówi Santiago Roncagliolo.

Artykuł Chaos przemocy. Sylwia Góra rozmawia z Santiago Roncagliolo [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Pułapka czy narzędzie zmiany? Spór o tożsamość w polskich realiach

Aleksandra Braniewska — Mon, 08 Dec 2025 23:05:23 +0000

Czy nadmierna dbałość o tożsamość może zaprowadzić do tego samego, co na przykład segregacja rasowa? Kiedy tożsamość staje w sprzeczności z prawami uniwersalnymi? Polecamy nową książkę wydawnictwa Kultury Liberalnej.

Artykuł Pułapka czy narzędzie zmiany? Spór o tożsamość w polskich realiach pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Kraina „pigwą-bimbrem” płynąca. O książce „Tylko durnie żyją do końca” Zyty Rudzkiej

Aleksandra Braniewska — Mon, 08 Dec 2025 23:03:37 +0000

Lida, nauczycielka WF-u w typie Dolly Parton, mieszka w gospodarstwie na wsi z dwoma mężczyznami: Ziutem i Rochem. Idzie przez życie pewnym krokiem, celebrując swoją niezależność i epatując ironicznym humorem. Czas umilany „pigwą-bimbrem” zakłócają jednak wizyty cierpiącego na amnezję ojca kobiety. Zyta Rudzka pisze wiejską sielankę po swojemu, z przekąsem, nie uciekając przy tym w fetyszyzację dysfunkcji społecznych. „Tylko durnie żyją do końca” to też świetna powieść o godzeniu się z przemijaniem oraz fascynacji prowincją, która wolna jest od ludomanii i inteligenckiej wyższości.

Artykuł Kraina „pigwą-bimbrem” płynąca. O książce „Tylko durnie żyją do końca” Zyty Rudzkiej pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Woke prowadzi do rywalizacji, a nie do równości

Aleksandra Braniewska — Mon, 08 Dec 2025 23:03:03 +0000

Jeśli polityka stanie się totalną walką o zasoby między grupami tożsamościowymi, to dlaczego mielibyśmy zakładać, że to historycznie marginalizowani, czyli mniejszości, wygrają tę walkę? Trzeba odpowiedzieć na pytanie, gdzie przebiega granica między sensownym uwzględnianiem tożsamości a popadaniem w „pułapkę tożsamości”.

Artykuł Woke prowadzi do rywalizacji, a nie do równości pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Po co nam „Po co nam sztuka?” Katarzyny Witt i Oli Niepsuj? [KL dzieciom]

Aleksandra Braniewska — Mon, 08 Dec 2025 23:01:56 +0000

„Po co nam sztuka?” – zdają się chóralnie pytać kolorowe, różnokształtne postaci widoczne na okładce książki wydanej przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Powołały je do życia autorka Katarzyna Witt i ilustratorka Ola Niepsuj, zainspirowane prawdziwymi dziełami sztuki, a skoro same obiekty zadają sobie to pytanie, to nic dziwnego, że prędzej czy później pojawi się ono w głowie każdej osoby, która choć raz stanęła w oko w oko z zaskakującym, „bezsensownym” czy „głupim” wytworem artystycznym.

Artykuł Po co nam „Po co nam sztuka?” Katarzyny Witt i Oli Niepsuj? [KL dzieciom] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Absurd rosyjskiej władzy, czyli „Borys Godunow” w Operze Frankfurckiej

Aleksandra Braniewska — Mon, 08 Dec 2025 23:01:56 +0000

Keith Warner w inscenizacji „Borysa Godunowa” konstruuje wehikuł do pokazania historii Rosji – przypadku szczególnie absurdalnego. Thomas Guggeis dyryguje, wydobywając z partytury Musorgskiego jej najmroczniejsze barwy. Jest groteskowo i wstrząsająco pesymistycznie. Czyli jak w Rosji – kiedyś i teraz.

Artykuł Absurd rosyjskiej władzy, czyli „Borys Godunow” w Operze Frankfurckiej pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Putin w Indiach. Niedźwiedź w uścisku słonia

Aleksandra Braniewska — Mon, 08 Dec 2025 23:01:47 +0000

Rządzący Indiami wiedzą, co dzieje się w atakowanej przez Rosję Ukrainie. Ale politycy z New Delhi chcą w cieniu wojny rosyjsko-ukraińskiej rozgrywać własne interesy. I sprowadzić kremlowskiego satrapę do pozycji służebnej.

Artykuł Putin w Indiach. Niedźwiedź w uścisku słonia pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.