Nr 926 Archives - Kultura Liberalna

W Pakistanie patriarchat ma się dobrze

ewa_no — Mon, 12 Oct 2026 04:00:20 +0000

Kto choć raz był w Pakistanie, ma świadomość, że w tym kraju prawa kobiet w ogromnej mierze zależą wyłącznie od dobrej woli mężczyzn. Przykładów w życiu społecznym i gospodarczym tego kraju jest ponad miarę.

Artykuł W Pakistanie patriarchat ma się dobrze pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy Powstanie Warszawskie miało sens?

Weronika Dudko — Fri, 09 Oct 2026 17:30:02 +0000

Czy Powstanie Warszawskie było błędem? Czy Powstanie Listopadowe mogło zakończyć się sukcesem? I dlaczego przegrane powstania zajmują tak ważne miejsce w polskiej historii i pamięci?

W najnowszym odcinku Kultury Liberalnej Adam Leszczyński i Jarosław Kuisz rozmawiają z Mirosławem Maciorowskim, autorem książki „Powstańcy. Marzyciele i realiści. Historia na nowo opowiedziana”. Zastanawiamy się, czy polskie powstania miały sens, dlaczego stały się tak ważną częścią polskiej tożsamości i czy wydarzenia, które zakończyły się militarną klęską, z perspektywy czasu można uznać za polityczne lub historyczne zwycięstwo.

Rozmawiamy także o tym, jak współcześnie patrzymy na tradycję powstańczą i czego historia powstań mówi o dzisiejszej Polsce. Stawiamy również pytanie: czy gdyby zaszła taka potrzeba, młode pokolenie Polaków stanęłoby dziś do walki?

Projekt współfinansowany przez Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza.

Artykuł Czy Powstanie Warszawskie miało sens? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Zuchwałość literatury. Literacka Nagroda Nobla 2026 dla Anne Carson

Franciszek Dziduch — Thu, 08 Oct 2026 13:26:17 +0000

Akademia Szwedzka ogłosiła dziś, że w tym roku Literacką Nagrodę Nobla przyznano Anne Carson, „za odważną i nowatorską twórczość, która w pełnym inwencji dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy dla literatury współczesnej”.

Artykuł Zuchwałość literatury. Literacka Nagroda Nobla 2026 dla Anne Carson pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Być stale w centrum rzeczywistości. Recenzja wystawy „Jesteś w centrum zmian. Surrealizm i antyfaszyzm” w MSN

Franciszek Dziduch — Thu, 08 Oct 2026 07:58:13 +0000

Wystawa w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej przełamuje obiegowe wyobrażenia o surrealizmie. Pokazuje, że polityczność była wpisana w DNA tego ruchu. I stawia pytanie o aktualność nadrealizmu dzisiaj.

Artykuł Być stale w centrum rzeczywistości. Recenzja wystawy „Jesteś w centrum zmian. Surrealizm i antyfaszyzm” w MSN pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy Izrael przegrał w Gazie?

Weronika Dudko — Wed, 07 Oct 2026 18:00:25 +0000

Trzy lata po ataku Hamasu z 7 października 2023 roku Jakub Bodziony rozmawia z Karoliną Wójcicką i Markiem Matusiakiem o tym, jak wojna zmieniła Izrael, Strefę Gazy i sytuację na Bliskim Wschodzie.

Izrael jest obecnie u szczytu potęgi militarnej – ale kosztem ogromnego spadku opinii międzynarodowej. Czy po szczycie czeka upadek? I czy za obecną wygraną stoi długofalowa porażka? Zastanawiamy się także, czy w izraelskiej polityce istnieje alternatywa dla Benjamina Netanjahu i jakie są jego szanse przed wyborami w 2026 roku? Analizujemy też sytuację Palestyńczyków w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu.

Wreszcie pytamy o przyszłość: relacje Izraela ze Stanami Zjednoczonymi, wojna z Iranem i szanse na rozwiązanie konfliktu izraelsko-palestyńskiego.

Gośćmi Jakuba Bodzionego są Karolina Wójcicka, dziennikarka „Dziennika Gazety Prawnej” i autorka książki „Z nakazu Boga. Izraelczycy i wojna w Strefie Gazy”, oraz Marek Matusiak, koordynator projektu „Izrael–Europa” w Ośrodku Studiów Wschodnich.

Artykuł Czy Izrael przegrał w Gazie? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Jak Palestyńczycy postrzegają atak Hamasu? [REPORTAŻ]

Franciszek Dziduch — Wed, 07 Oct 2026 13:13:27 +0000

Dalia Mikulska, autorka reportażu „Kiedyś wszyscy byliśmy tu ludźmi”, oddaje głos Palestyńczykom, którzy wspominają 7 października. A także opowiadają, jak z biegiem lat ich stosunek do ataku Hamasu się zmienił.

Artykuł Jak Palestyńczycy postrzegają atak Hamasu? [REPORTAŻ] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Trzy lata po 7 października – triumf Hamasu

ewa_no — Wed, 07 Oct 2026 04:00:39 +0000

Rzeź, której Hamas dokonał w Izraelu 7 października 2023 roku, nie była najkrwawszym aktem terroryzmu w dziejach. Ten ponury ranking nadal otwiera atak na World Trade Center sprzed 25 lat, choć 7/10 jest następny pod względem liczby ofiar. Atak Hamasu nie był też aktem terroryzmu o największych konsekwencjach dla świata. Tu palma pierwszeństwa należy się strzałom oddanym przez Gawriło Principa w Sarajewie w sierpniu 1914 roku – i oby nigdy nie została zastąpiona. Ale żaden atak terrorystyczny nie zdołał tak skutecznie odwrócić postawy opinii publicznej wobec jego ofiar, a także w pewnym stopniu wobec sprawców.

Artykuł Trzy lata po 7 października – triumf Hamasu pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

O pisarstwie Ingeborg Bachmann. Sylwia Góra rozmawia z Adamem Lipszycem [WYWIAD]

Weronika Dudko — Mon, 05 Oct 2026 22:07:09 +0000

„«Przypadek F.» to, między innymi, opowieść o przemocy i rozmaitych formach traumatyczności. O tych sprawach nie mówi się w sposób spójny, a jeśli się mówi – fałszuje się, zakrywa prawdę doświadczenia. Ta powieść stara się pozostać wierna doświadczeniu i jego prawdzie, nieuchronnie więc stanowi zarazem studium rozmaitych form wyrazu i niemożności wyrazu – szukania języka czy możliwości wypowiedzenia tego, co nam zrobiono albo co nam się przydarzyło. Jest próbą znalezienia własnego głosu” – mówi Adam Lipszyc

Artykuł O pisarstwie Ingeborg Bachmann. Sylwia Góra rozmawia z Adamem Lipszycem [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Alicja mówi do lustra. Drobne spostrzeżenia na temat komunikacji człowieka z maszyną we wczesnej epoce LLM-ów (wraz z fragmentami rozmowy)

Weronika Dudko — Mon, 05 Oct 2026 22:06:36 +0000

AI znajdzie mi w kilka sekund informacje, których wyszukanie metodą tradycyjną, czyli przez wpisywanie zapytań do wyszukiwarki i przeczesywanie linków podanych w wynikach, zajęłoby godzinę. Trudno się dziwić ostrym reakcjom przedstawicieli prasy – umierająca powoli od wielu lat, dostała teraz kolejny cios, po którym bardzo trudno będzie się jej podnieść. W przypadku prasy czytelnik ma do wyboru tylko to, co przygotują dziennikarze, reporterzy i redaktorzy pracujący dla danego tytułu. Każdy LLM ma do zaoferowania dużo więcej.

Artykuł Alicja mówi do lustra. Drobne spostrzeżenia na temat komunikacji człowieka z maszyną we wczesnej epoce LLM-ów (wraz z fragmentami rozmowy) pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Kilka refleksji z okazji Dnia Tłumacza

Weronika Dudko — Mon, 05 Oct 2026 22:03:56 +0000

Są zawody wybitnie fotogeniczne i z dużym potencjałem kinowym – dzień z życia strażaka („Notre Dame płonie”), kucharza („The Bear”) czy lekarza na SOR-ze („The Pitt”) to gotowy materiał na film. Wystarczy dobrać odpowiednich aktorów, wymyślić problem – pożar, spalona pieczeń, zawał – zadbać o wiarygodne tło i można kręcić. Tłumacz do takich profesji nie należy. Nie żeby nie było charyzmatycznych tłumaczy (Boy-Żeleński, Aga Zano) czy pasjonujących dylematów: Pięknie czy wiernie? Swojsko czy egzotycznie? W cieniu czy w świetle reflektorów i w sążnistych przypisach? Problem w tym, że wszystko rozgrywa się w głowie.

Artykuł Kilka refleksji z okazji Dnia Tłumacza pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Trzy lata po 7 października. Świat patrzy na Izrael inaczej

Weronika Dudko — Mon, 05 Oct 2026 22:03:11 +0000

Izrael jest dziś u szczytu potęgi militarnej, ale właśnie teraz może zacząć przegrywać politycznie. Wojna w Gazie przyniosła mu przewagę nad przeciwnikami na Bliskim Wschodzie, a zarazem gwałtowny spadek poparcia na Zachodzie. Szczególnie wśród młodych, którzy za kilkanaście lat będą współtworzyć politykę państw, z którymi Izrael musi żyć. Czy państwo, które wygrywa kolejne wojny, może przegrać przyszłość?

Artykuł Trzy lata po 7 października. Świat patrzy na Izrael inaczej pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Igrzyska olimpijskie nigdy nie były tak wolne. Recenzja spektaklu „Glory Game” w reżyserii Dominika Więcka

Weronika Dudko — Mon, 05 Oct 2026 22:02:57 +0000

W „Glory Game” Dominika Więcka sport staje się polem do refleksji nad „wyścigiem szczurów” w dobie późnego kapitalizmu. Powolne tempo spektaklu prowokuje kluczowe pytania: właściwie dlaczego i po co się ścigamy?

Artykuł Igrzyska olimpijskie nigdy nie były tak wolne. Recenzja spektaklu „Glory Game” w reżyserii Dominika Więcka pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

W 2026 roku Izrael jest u szczytu potęgi. I właśnie dlatego może przegrać

Weronika Dudko — Mon, 05 Oct 2026 22:01:55 +0000

Izrael jest dziś u szczytu potęgi militarnej, ale jednocześnie mierzy się z najpoważniejszą od lat krytyką swojej polityki. Wojna w Gazie przyniosła oskarżenia o ludobójstwo, pogorszenie relacji z częścią świata Zachodu i rosnącą niechęć młodego pokolenia. Co to oznacza dla przyszłości Izraela? O tym, dokąd zmierza Izrael, jak wojna w Gazie zmieniła jego politykę i czy Netanjahu pozostanie u władzy, rozmawiają Karolina Wójcicka, Marek Matusiak i Jakub Bodziony.

Artykuł W 2026 roku Izrael jest u szczytu potęgi. I właśnie dlatego może przegrać pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.