Kultura Liberalna

Mentzen chce poboru. Młodzi do wojska, a reszta?

Franciszek Dziduch — Mon, 05 Oct 2026 07:16:44 +0000

Sławomir Mentzen chce obowiązkowych szkoleń wojskowych dla dziewiętnastolatków. W imię obrony Polski wskazuje więc konkretną grupę, która ma zapłacić za bezpieczeństwo państwa. Trudniej powiedzieć, co w tej propozycji jest „powszechnego”.

Artykuł Mentzen chce poboru. Młodzi do wojska, a reszta? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Co oznacza koniec „grzecznego Tuska”?

kubabodziony — Sun, 04 Oct 2026 14:04:27 +0000

„Grzeczny to już byłem” – mówi Donald Tusk. Przez niemal trzy lata jego rząd unikał bezpośredniego starcia z Trybunałem. Teraz zmienia taktykę: w grę wchodzą prokuratura, policja i ślubowanie sędziego mimo odmowy prezydenta. Problem w tym, że na demokrację walczącą Tusk zdecydował się dopiero teraz, na rok przed wyborami.

Artykuł Co oznacza koniec „grzecznego Tuska”? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

DEBATA: Polska-Ukraina. Ciche zwycięztwo Putina?

Weronika Dudko — Thu, 01 Oct 2026 18:00:02 +0000

Dlaczego podzielona Polska i Ukraina to sukces dla Putina? Czy Zełenskiemu i Nawrockiemu także opłaca się napędzać spiralę hejtu?

Zapraszamy do obejrzenia debaty, która odbyła się 22 września w Redakcji Kultury Liberalnej w Warszawie. Wspólnie porozmawialiśmy o ostatnich wydarzeniach na linii Polska–Ukraina i zastanawialiśmy się, jak opierać się dezinformacji i hybrydowym działaniom Rosji.

Gośćmi debaty byli prof. Hieronim Grala, dr Oleksandra Iwaniuk i Jakub Bodziony. Moderowała Sylwia Góra.

Artykuł DEBATA: Polska-Ukraina. Ciche zwycięztwo Putina? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Wybory w Izraelu wygrają Arabowie. A potem zapewne je przegrają

ewa_no — Wed, 30 Sep 2026 04:00:05 +0000

Koalicja z udziałem Arabów jest potrzebna nie tylko ze względu na powyborczą arytmetykę. Jej powstanie oznaczałoby odrzucenie nie tylko faszystowskich ekscesów polityki Netanjahu, lecz także idei etnicznej suwerenności Żydów na całym obszarze dawnej mandatowej Palestyny. To ona blokuje wznowienie procesu pokojowego z Palestyńczykami i sprowadza arabskich obywateli Izraela do roli co najwyżej uciążliwych sublokatorów.

Artykuł Wybory w Izraelu wygrają Arabowie. A potem zapewne je przegrają pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Trauma kolonialna. Literacki Sopot 2026

Weronika Dudko — Mon, 28 Sep 2026 22:06:19 +0000

Przez cztery sierpniowe dni Sopot zgromadził kilkunastotysięczną publiczność, która kocha literaturę i polskie morze. Albo lepiej powiedzieć: literaturę nad morzem. 15. Jubileuszowa edycja festiwalu to aż 88 wydarzeń, 125 osób w roli gości i prowadzących, 11 twórców portugalskojęzycznych i 39 wystawców na Targach Książki. A plany na rok 2027 są nie mniej ambitne.

Artykuł Trauma kolonialna. Literacki Sopot 2026 pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Delikatna filtracja. Recenzja ekranizacji „Obcego” w reżyserii François Ozona

Weronika Dudko — Mon, 28 Sep 2026 22:06:09 +0000

Najnowsza ekranizacja „Obcego” świetnie oddaje obrazowy charakter literackiego pierwowzoru. Czy równie dobrze radzi sobie z implicytnie wyłożoną w powieści „filozofią absurdu”?

Artykuł Delikatna filtracja. Recenzja ekranizacji „Obcego” w reżyserii François Ozona pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Brazylijskie dziedzictwo niewolnictwa. Sylwia Góra rozmawia z Itamarem Vieirą Juniorem [WYWIAD]

Weronika Dudko — Mon, 28 Sep 2026 22:05:09 +0000

„Wspólnota przedstawiona w książce to wspólnota potomków Afrykanów przywiezionych do Brazylii. Ich powstanie było odpowiedzią na opresję świata kolonialnego, który sprowadził całe życie do materii, do tego, co może być kupione i sprzedane. Ludzie, którzy nie mieli środków do życia, pieniędzy ani dóbr materialnych, byli właściwie automatycznie wykluczani z tak rozumianego społeczeństwa” – mówi Itamar Vieira Junior.

Artykuł Brazylijskie dziedzictwo niewolnictwa. Sylwia Góra rozmawia z Itamarem Vieirą Juniorem [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Rasizm społeczny i państwowy. Sylwia Góra rozmawia z Paulo Scottem [WYWIAD]

Weronika Dudko — Mon, 28 Sep 2026 22:04:45 +0000

„Dawniej próbowano tworzyć brazylijskość w oparciu o białych i rdzennych mieszkańców, jednocześnie wykluczając z tego obrazu ludność czarną. Dopiero w latach trzydziestych XX wieku zaczęto włączać również osoby czarne do sposobu myślenia o Brazylii” – mówi Paulo Scott.

Artykuł Rasizm społeczny i państwowy. Sylwia Góra rozmawia z Paulo Scottem [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Co znaczy być Żydem w Brazylii? Sylwia Góra rozmawia z Michelem Laubem [WYWIAD]

Weronika Dudko — Mon, 28 Sep 2026 22:03:54 +0000

„Dzisiaj obserwujemy rozwój skrajnej prawicy w Brazylii, w Polsce i właściwie wszędzie. Kiedy pisałem tę książkę, nie było niczego podobnego. Gdyby ktoś powiedział mi wtedy, że za piętnaście lat będę spotykał się z partiami neonazistowskimi, powiedziałbym, że to niemożliwe. Nie uwierzyłbym w to” – mówi Michel Laub.

Artykuł Co znaczy być Żydem w Brazylii? Sylwia Góra rozmawia z Michelem Laubem [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Kto kontroluje AI?

Weronika Dudko — Mon, 28 Sep 2026 22:02:38 +0000

W ostatnich dniach OpenAI pokazało dwie twarze sztucznej inteligencji. Jedna pomaga rozwiązywać problemy, z którymi nauka mierzy się od dziesięcioleci. Druga pokazuje, że nawet jej twórcom coraz trudniej kontrolować własne modele. Ta historia już dawno wyszła poza Dolinę Krzemową i rywalizację mocarstw. Wchodzi za to coraz głębiej w nasze życie – pracę, szkołę, studia, a nawet relacje z najbliższymi. Kto wyznaczy zasady tej zmiany?

Artykuł Kto kontroluje AI? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Rewizja mitu. Wokół „Mazepy” Piotra Czajkowskiego (Opera we Frankfurcie)

Weronika Dudko — Mon, 28 Sep 2026 22:01:49 +0000

Hetman Iwan Mazepa – narodowy bohater Ukrainy, którym gardzą Rosjanie. Jego legendę uwiecznili w literaturze Victor Hugo, Byron i Aleksander Puszkin. W 1884 roku Piotr Czajkowski wystawił mu operowy pomnik. Inscenizacja „Mazepy” Czajkowskiego to zawsze intrygujące spotkanie z polityką historyczną, ubraną w kostium porywającego dramatu muzycznego. Z kolei Matthew Wild wyreżyserował „Mazepę” dla Opery we Frankfurcie w stylu krwawego filmu sensacyjnego.

Artykuł Rewizja mitu. Wokół „Mazepy” Piotra Czajkowskiego (Opera we Frankfurcie) pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Pokolenie ChatGPT. Czy AI odbiera nam rozum?

Weronika Dudko — Mon, 28 Sep 2026 22:01:00 +0000

Jeszcze nigdy oddanie części własnej pracy i myślenia nie było tak łatwe. Czy AI uczyni nas mądrzejszymi, czy tylko bardziej wygodnymi? O odpowiedzialności, edukacji, nauce i granicach technologii z Dariuszem Jemielniakiem rozmawia Katarzyna Skrzydłowska-Kalukin.

Artykuł Pokolenie ChatGPT. Czy AI odbiera nam rozum? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy Rosja użyje broni jądrowej?

Franciszek Dziduch — Mon, 28 Sep 2026 17:00:28 +0000

Czy Rosja napadnie na Polskę i zaatakuje NATO? Jak realne jest zagrożenie użyciem broni jądrowej i dokąd może prowadzić rosyjska eskalacja? O Rosji, jej społeczeństwie i polityce Władimira Putina z Jakubem Bodzionym rozmawiają Piotr Skwieciński i Kuba Benedyczak. Piotr Skwieciński – dziennikarz, publicysta. Były dyrektor Instytutu Polskiego w Moskwie i były ambasador RP w Armenii. […]

Artykuł Czy Rosja użyje broni jądrowej? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Pożegnanie Ivy Kalukin

Weronika Dudko — Mon, 28 Sep 2026 15:05:19 +0000

Z ogromnym smutkiem żegnamy Ivy (Julka) Kalukin, dziecko i brata naszych Współpracowników i Przyjaciół z Redakcji – Katarzyny Skrzydłowskiej-Kalukin i Rafała Kalukina oraz Marty Kalukin.

Artykuł Pożegnanie Ivy Kalukin pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Chińska eksploatacja Tybetu doprowadza do kataklizmów. Sąsiedzi patrzą z niepokojem

Franciszek Dziduch — Mon, 28 Sep 2026 12:01:49 +0000

Gwałtowne powodzie, zanieczyszczone rzeki, topnienie lodowców. Kataklizmy w Tybecie są konsekwencją chińskich inwestycji, które traktują kraj jak własne podwórko. A sąsiedzi patrzą z niepokojem, jak Pekin powoli przejmuje kontrolę nad wodą w regionie.

Artykuł Chińska eksploatacja Tybetu doprowadza do kataklizmów. Sąsiedzi patrzą z niepokojem pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.