Trwa jesienna zbiórka
na działalność Kultury Liberalnej.
Weź udział!

Czego potrzebujemy?

Jesteśmy niezależni od polityków
i reklamodawców. Dlatego potrzebujemy
comiesięcznych wpłat od Darczyńców.
Aktualnie otrzymujemy od Czytelników
około 15 tys. zł miesięcznie, czyli
25 procent miesięcznego budżetu
tygodnika. Chcemy, aby do końca 2020
roku ta kwota była dwa razy większa
.

Co dostajesz w zamian?

52 numery tygodnika rocznie, publiczne
wydarzenia, najważniejsze książki
o wolności i demokracji.
Silny, wrażliwy, demokratyczny głos
w sferze publicznej, nowe idee dla Polski.
NOWOŚĆ! Comiesięczną informację
o naszej działalności, dodatkowe
materiały i zdjęcia.
NOWOŚĆ! Jeśli Twoja darowizna wyniesie
co najmniej 200zł miesięcznie, otrzymasz
w prezencie książki i specjalne wejściówki
na wydarzenia.
Dziękujemy za wsparcie! Jako Darczyńca wciąż możesz włączyć się w naszą kampanię:
  • Jeśli popierasz naszą działalność, poleć nas kolejnej osobie.
  • Chcemy się rozwijać. Planujemy zatrudnić więcej osób, odświeżyć naszą
    stronę internetową, rozwinąć dział audio/video. Jeśli chciałbyś / chciałabyś
    zmienić kwotę, którą przeznaczasz na wsparcie dla Kultury Liberalnej, napisz
    do nas na [email protected], a my powiem Ci, jak to zrobić.
  • Dziękujemy Ci za to, że jesteś z nami i życzymy dobrej lektury!

Kultura Liberalna jest tygodnikiem wydawanym społecznie, to znaczy ukazuje
się dzięki wsparciu osób takich jak Ty. Bronimy wartości demokratycznych
i wolnościowych. Tworzymy idee dla Polski na przyszłość. Jesteśmy niezależni
od polityków i reklamodawców. Prosimy o to, abyś tworzył lub tworzyła
Kulturę Liberalną wspólnie z nami. Dołącz do grona naszych
comiesięcznych Darczyńców
.

Kultura Liberalna potrzebuje
Twojego comiesięcznego wsparcia.
Weź udział w jesiennej zbiórce
Z centrum widać najwięcej
  

KULTURA LIBERALNA > Felietony > [Marionetki, kukiełki, ludzie]...

[Marionetki, kukiełki, ludzie] Dulska na nasze czasy

Jacek Wakar

Doprawdy trudno się było tego spodziewać. Marcin Wrona, autor drapieżnie wadzących się ze współczesnością filmów „Moja krew” oraz „Chrzest”, sięgnął po najsłynniejszy dramat Gabrieli Zapolskiej. Choć może jednak sprzeczność jest tylko pozorna, bo stwierdzenie, że „Moralność pani Dulskiej” to literackie muzeum, lekturowy potworek, którym skutecznie straszy się szkolną młodzież, to nic więcej jak utarty komunał.

Sam pamiętam dwie inscenizacje nieżyjącego już Tomasza Zygadły (pierwszą w Teatrze Telewizji, drugą w warszawskim Ateneum), obie ze znakomitą Anną Seniuk w roli tytułowej, gdzie o żadnym scenicznym skansenie nie mogło być mowy. Może nie dowiedzieliśmy się z tych spektakli niczego szczególnie odkrywczego, ale przynajmniej mogliśmy zobaczyć fenomenalną aktorkę w roli pisanej jakby specjalnie dla niej.

Prawdziwym szokiem było jednak ubiegłoroczne bodaj przedstawienie Agnieszki Glińskiej w Teatrze Współczesnym. Dość powiedzieć, że reżyserka narzuciła mu niewiarygodne tempo i w efekcie zamknęła cały spektakl w godzinie i dwudziestu minutach. Do tego nadała mu muzyczny rytm, inkrustując widowisko tanecznymi intermediami, wskazującymi na to, że oglądamy świat pogrążony w wesołym, a jednak dokumentnym szaleństwie. W roli Dulskiej obsadziła Glińska Monikę Krzywkowską, zrywając z obsadową tradycją mówiącą, że jest to bohaterka zarezerwowana jedynie dla aktorek w wieku bardzo mocno dojrzałym. Krzywkowska zagrała kobietę wciąż atrakcyjną, dla której motorem działania jest chęć podobania się całemu światu, a facetom na pierwszym miejscu. To była rzeczywiście inna Dulska.

Co zatem powiedzieć o wyemitowanym 25 marca telewizyjnym przedstawieniu Marcina Wrony? Klucz obsadowy można łagodnie określić mianem ekstrawaganckiego, by zaraz potem dostrzec, że w szaleństwie reżysera jest jednak metoda. Dulską zagrała Magdalena Cielecka, aktorka świetna, ale czy do odegrania Dulskiej? Felicjanem został Robert Więckiewicz, który dostał chyba jedyną w dotychczasowej karierze rolę, wymagającą powiedzenia tylko jednego zdania. Na drugim planie też aktorki świetne – z Dominiką Kluźniak, Agatą Buzek, Marią Maj oraz Klarą Bielawką na czele. Można by było powiedzieć, że Wrona obsadził swój spektakl samymi gwiazdami. Kazał im jednak wszystkim grać jawnie przeciwko własnemu wizerunkowi.

Istotny jest zatem inny aspekt – zdecydowane odmłodzenie świata komedii, przeprowadzone konsekwentnie od pierwszej do ostatniej postaci. Jeśli zaś twórca zdecydował się na ten zabieg, to nie z pokusy zaangażowania samych młodych ludzi. Powodem była raczej chęć udowodnienia, że Dulszczyzna to stan ducha, wyniszczający każdego z osobna. Jeśli zaś dotyka on już młodych, sytuacja staje się w gruncie rzeczy beznadziejna. Wiele kobiet i mężczyzn w zawodowych uniformach, z firmowym kodeksem zachowania, są nikim innym jak tylko reinkarnacją bohaterki Zapolskiej. Podobnie jak ona piorą swoje brudy tylko we własnych czterech ścianach. Niby nic odkrywczego, ale tak się składa, że Zapolska pointuje także całą współczesną hipokryzję, często na co dzień nawet przez nas niedostrzeganą.

Wyszło z tego widowisko żwawe i ostre. Magdalena Cielecka zagrała Dulską tak, aby nie było wątpliwości, że odbijają się w niej tysiące współczesnych kobiet sukcesu, które potem topią smutki na zakupach albo w alkoholu. Potwierdziła przede wszystkim, że jest aktorką niezwykle inteligentną, oszczędną w geście i grymasie. Szczęściem Wrona postawił na współczesne emocje, a nie dzisiejsze dżinsy i inne stroje. Nie poszedł choćby drogą Filipa Bajona, niezbornością czasów rozwalającego w proch tandetną ekranizację „Ślubów panieńskich”. Dobrze, Felicjan zamiast chodzić po pokoju ćwiczy na bieżni, a Zbyszko trzyma w ręku komórkę. To jednak tylko mrugnięcie okiem do publiczności, ozdobnik, mający bardzo wyraźnie pokazać, że czasy, dekoracje i rekwizyty się zmieniają, a ludzkie charaktery nie bardzo.

Z „Moralności pani Dulskiej” zrobił więc Marcin Wrona bardzo atrakcyjny spektakl. A piszę o tym dlatego, by skonstatować, że grzebany wielokrotnie Teatr Telewizji jeszcze dycha. A przede wszystkim dlatego, że tym spektaklem przypomniano mi, jak ogromne możliwości interpretacyjne tkwią w klasyce, i to wcale nie tej największej. Dlaczego nie dzieje się to zdecydowanie częściej?

...czy możemy zatrzymać Cię na chwilę? Trwa jesienna zbiórka na działalność Kultury Liberalnej.

Czego potrzebujemy?

Co dostajesz w zamian?

  • 52 numery tygodnika rocznie, publiczne wydarzenia, najważniejsze książki o wolności i demokracji.
  • Silny, wrażliwy, demokratyczny głos w sferze publicznej, nowe idee dla Polski.
  • NOWOŚĆ: Comiesięczna informacja o naszej działalności, dodatkowe materiały i zdjęcia.
  • NOWOŚĆ: Jeśli Twoja darowizna wyniesie co najmniej 200 PLN miesięcznie, otrzymasz w prezencie książki i specjalne wejściówki na wydarzenia.
SKOMENTUJ

Nr 220

(12/2013)
26 marca 2013

PRZECZYTAJ INNE Z TEGO NUMERU

PRZECZYTAJ INNE Z DZIAŁU

KOMENTARZE

NAJPOPULARNIEJSZE



WAŻNE TEMATY:

TEMATY TYGODNIA

drukuj