Z centrum widać najwięcej
  

KULTURA LIBERALNA > Czytając > Wielki festiwal przyrody,...

Wielki festiwal przyrody, który szkoda byłoby przegapić. O książce „Milion ostryg na szczycie góry” Alexa Noguésa i Miren Asiain Lory [KL dzieciom]

Krzysztof Rybak

„Milion ostryg na szczycie góry” to bardzo nieoczywista informacyjna książka obrazkowa, która znakomicie wprowadzi najmłodszych w świat geologii. Poza wieloma ciekawostkami o naszej planecie oferuje coś, bez czego książka dla dzieci nie może się obejść – przepiękne ilustracje.

Książkę Alexa Noguésa i Miren Asiain Lory „Milion ostryg na szczycie góry” otwiera zawarty na stronie kontrtytułowej cytat z Henry’ego Davida Thoreau:

Niecierpliwie spieszę ku dolinie,
jakby dobiegły mnie wspaniałe wieści;
przyroda urządziła wielki festiwal,
który szkoda byłoby przegapić.

Festiwal przyrody, na który zapraszają Nogués i Asiain Lora doceniono już na świecie, wpisując choćby „Un millón de ostras en lo alto de la montaña” na prestiżową listę najlepszych książek dla dzieci i młodzieży z całego świata White Ravens, komponowaną co roku przez Międzynarodową Bibliotekę Młodzieżową (Internationale Jugendbibliothek) w Monachium. Dzięki wydawnictwu Znak Emotikon również Polscy czytelnicy mają teraz okazję zanurzyć się w niezwykłym świecie zaprezentowanym na kartach książki. Co ważne, w fascynującą podróż po tajemnicach budowy naszej planety zabiera czytelników specjalista, autor jest bowiem paleontologiem i geologiem, który dzieli się swoją pasją z młodymi odbiorcami.

Książka pomyślana została jako krótka opowieść o wycieczce matki i syna na tytułowy szczyt góry: od samego początku narratorka zwraca się do czytelnika, jakby to właśnie on uczestniczył w tej historii – za pomocą krótkich dialogów prezentowane są wybrane informacje o budowie Ziemi, procesach geologicznych, historii odkryć przyrodniczych i pracy geologów. Co ważne, twórcy zdecydowali się na zastosowanie nierealistycznej konwencji, w ramach której bohaterowie przenoszą się niejako w czasie, obserwując zmiany, jakie zaszły na przestrzeni milionów lat. By jednak faktografii stało się zadość, nierzeczywiste spotkania z dinozaurami zostają skorygowane w uroczej i całkowicie zrozumiałej – wspominając choćby niefortunną wypowiedź byłej premierki na temat relacji ludzko-dinozaurzych – adnotacji umieszczonej na początku książki: „Uwaga wstępna: udział bohaterów w scenach, w których pojawiają się dinozaury i inne wymarłe gatunki zwierząt, to przejaw swobody twórczej. Ludzie i wspomniane stworzenia nie współistnieli na żadnym etapie dziejów”.

Mimo tego oczywistego stwierdzenia, czytelnik może odnaleźć w „Milionie ostryg na szczycie góry” informacje na temat bliskości, która charakteryzuje relację między dinozaurami i ludźmi – to „zaledwie” kilka warstw geologicznych, składających się na skorupę Ziemi. Odkrywanie tego, co znaleźć można pod naszymi stopami, zarówno w płytszych, jak i głębszych warstwach gleby, jest pasją Noguésa, który do wyjaśnienia tego zjawiska wykorzystuje muzyczną metaforę: kolejne warstwy geologiczne można odczytywać niczym nuty, a ich połączone dźwięki tworzą melodię o życiu na Ziemi. W umieszczonym w książce słowniczku podobna poetyckość wkrada się do definicji geologa – zostaje określony między innymi jako „osoba, która rozumie słowa Matki Ziemi i mówi językiem skał”. Z „Miliona ostryg na szczycie góry” przebija więc nie tylko głęboka wiedza autora, ale też jego pasja i miłość do nauki o Ziemi, którą poczuć mogą młodzi czytelnicy.

Wspomniana poetyckość przeradza się miejscami w czystą fantazję towarzyszącą geologicznemu „wykładowi”, co uwidacznia się zwłaszcza w zestawieniach tekstu z towarzyszącymi mu ilustracjami. Na jednej z rozkładówek można przeczytać: „A teraz? Widzisz to? Ha! Faktycznie! Chmura w kształcie wieloryba”. I rzeczywiście, na ilustracji widać coś na kształt tego zwierzęcia, ale obok znajduje się coś jeszcze ciekawszego – obłok w kształcie latającego spodka UFO, którego nie sposób przegapić. Ponadto w ilustracjach Asiain Lory znaleźć można elementy metafikcyjne: kobieca bohaterka trzyma w rękach książkę, której okładkę stanowi właśnie „Milion ostryg na szczycie góry”. Poza tym bogactwo graficzne wyraża się także w różnorodności form, po które sięga artystka: obok panoram, przedstawiających oglądane przez bohaterów krajobrazy z różnych okresów geologicznych, znaleźć można tablice skomponowane na wzór dawnych atlasów przyrodniczych, co nadaje książce dodatkowego waloru.

Choć geologia wydawać się może zagadnieniem niezbyt fascynującym, dzięki pasji i fantazji Noguésa oraz niezwykłemu talentowi Asiain Lory „Milion ostryg na szczycie góry” uznać można za świetną pozycję dla młodych czytelników, którzy z łatwością wsiąkną w zaprezentowany na jej kartach świat nauki o Ziemi. Na pozytywny odbiór publikacji znacznie wpływa warstwa edytorska: piękne ilustracje zostały świetnie skomponowane z partiami tekstu, który został oddzielony drobnymi, kropkowanymi liniami i złożony czytelnym fontem. To wszystko sprawia, że czytelnik – podobnie jak ukazani na pierwszej stronie okładki bohaterowie – z łatwością zanurzy się w tej poetyckiej opowieści o naszej planecie.

 

Książka:

Alex Nogués, Miren Asiain Lora, „Milion ostryg na szczycie góry”, przeł. Joanna Ostrowska, wyd. Znak Emotikon, Kraków 2021.

Proponowany wiek odbiorcy: 4+

 

Rubrykę redaguje Paulina Zaborek.

 

Skoro tu jesteś...

...mamy do Ciebie małą prośbę. Żyjemy w dobie poważnych zagrożeń dla pluralizmu polskich mediów. W Kulturze Liberalnej jesteśmy przekonani, że każdy zasługuje na bezpłatny dostęp do najwyższej jakości dziennikarstwa

Każdy i każda z nas ma prawo do dobrych mediów. Warto na nie wydać nawet drobną kwotę. Nawet jeśli przeznaczysz na naszą działalność 10 złotych miesięcznie, to jeśli podobnie zrobią inni, wspólnie zapewnimy działanie portalowi, który broni wolności, praworządności i różnorodności.

Prosimy Cię, abyś tworzył lub tworzyła Kulturę Liberalną z nami. Dołącz do grona naszych Darczyńców!

SKOMENTUJ

Nr 663

(38/2021)
21 września 2021

PRZECZYTAJ INNE Z TEGO NUMERU

PRZECZYTAJ INNE Z DZIAŁU

KOMENTARZE



WAŻNE TEMATY:

TEMATY TYGODNIA

drukuj