Temat tygodnia Archives - Kultura Liberalna

Nowy imperializm. Ponad granicami, ponad prawem

Aleksandra Braniewska — Mon, 27 Apr 2026 22:05:12 +0000

To, co jest nowe i jeszcze nieuregulowane, może wszystko. I robi wszystko, kiedy w grę wchodzą miliardy dolarów i chciwość rosnąca wraz z rozwojem majątku. Sam Altman, twórca Open AI, zaczynał przecież jako przedsiębiorca, który miał uczynić dostęp do sztucznej inteligencji bardziej demokratycznym. Teraz, jako jeden z najbogatszych i – za sprawą swojego imperium – najpotężniejszych ludzi świata, stał się symbolem technokratycznej przemocy.

Artykuł Nowy imperializm. Ponad granicami, ponad prawem pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy grozi nam technofaszyzm? Karen Hao o imperium AI

Aleksandra Braniewska — Mon, 27 Apr 2026 22:03:05 +0000

„Imperium wymaga ogromnych zasobów, które do niego nie należą. Jednym z jego najskuteczniejszych mechanizmów jest przekonanie innych, że ich zasoby są w istocie naszymi. Dopóki ta logika działa, dostęp do nich pozostaje otwarty. Ale kiedy imperium traci narrację — społeczeństwo przestaje się na to godzić” – mówi Karen Hao, autorka książki „Imperium sztucznej inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana”.

Artykuł Czy grozi nam technofaszyzm? Karen Hao o imperium AI pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Orbán był tylko objawem. Co dalej z populizmem w Europie?

Aleksandra Braniewska — Mon, 20 Apr 2026 22:05:12 +0000

Przegrana Viktora Orbána może wyglądać jak koniec pewnej epoki. Czy jednak europejscy populiści stracili swoją siłę po zmianie władzy na Węgrzech? Rosyjski koń trojański z pewnością został rozbrojony, ale skrajna prawica nadal tu jest.

Artykuł Orbán był tylko objawem. Co dalej z populizmem w Europie? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Orbán przegrał, ale jego głos wciąż słychać w Europie

Aleksandra Braniewska — Mon, 20 Apr 2026 22:03:49 +0000

„Orbán w ostatnich latach był symbolem populizmu, ale tak naprawdę obrazował nasze własne słabości. Słabości rozwiązań w Unii Europejskiej. Dlaczego mógł tak wiele blokować? Bo mu na to pozwalano” – mówi prof. Jan Zielonka, prawnik, politolog i europeista.

Artykuł Orbán przegrał, ale jego głos wciąż słychać w Europie pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Historyczny przełom na Węgrzech. Orbán oddaje władzę

Aleksandra Braniewska — Mon, 13 Apr 2026 22:05:54 +0000

Fidesz Viktora Orbána przegrał wybory parlamentarne na Węgrzech. Dopiero następne wybory parlamentarne pokażą, czy to trwała zmiana. Jednak już teraz odwrócenie kursu antyeuropejskiego i jawnie prorosyjskiego Węgier jest doniosłe dla Unii Europejskiej, w tym dla Polski.

Artykuł Historyczny przełom na Węgrzech. Orbán oddaje władzę pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Orbán przegrał. Tak kończy się państwo mafijne

Aleksandra Braniewska — Mon, 13 Apr 2026 22:03:48 +0000

Orbán nie przegrał tylko wyborów. Przegrał kontrolę nad systemem, który przez lata działał jak państwo mafijne, oparty na zależnościach, lojalności i przepływie pieniędzy. W takim układzie utrata władzy oznacza początek rozpadu całej struktury. I realną groźbę rozliczeń jego rodziny, klientów i całego zaplecza.

Artykuł Orbán przegrał. Tak kończy się państwo mafijne pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Wolimy się kłócić niż chwalić? Jak być dumnym Polakiem

Aleksandra Braniewska — Mon, 06 Apr 2026 22:05:31 +0000

Polska odnosi sukcesy, jesteśmy z niej dumni i uważamy ją za dobre miejsce do życia. Ale czy umiemy się tym chwalić i przekonać do tego innych? Czy też wolimy kłócić się o historię i politykę?

Artykuł Wolimy się kłócić niż chwalić? Jak być dumnym Polakiem pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Davies i Wigura: Polskość dla nie-Polaków! Bo jest dla nich ciekawa

Aleksandra Braniewska — Mon, 06 Apr 2026 22:03:30 +0000

„Polska jest dwudziestą gospodarką świata. Posiada zdolność do wiecznego odradzania się, protestu, odporność na okupację, doświadczenie geopolitycznego sąsiedztwa z wiecznym zagrożeniem. To interesujące i aktualne tematy dla społeczeństw na całym świecie. A jednocześnie Polacy są najgorsi – w informowaniu świata o swoich sukcesach, swojej historii i klęskach. O swoim istnieniu” – prof. Karolina Wigura rozmawia z prof. Normanem Daviesem. Norman Davies otworzy 14 kwietnia wiosenną edycję Europejskiego Forum Nowych Idei w Warszawie. Wprowadzenie do jego wykładu wygłosi Karolina Wigura. „Kultura Liberalna” objęła patronat nad EFNI.

Artykuł Davies i Wigura: Polskość dla nie-Polaków! Bo jest dla nich ciekawa pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Europa przegrywa wyścig AI. Czy może go kontrolować?

Aleksandra Braniewska — Mon, 30 Mar 2026 22:05:10 +0000

Bezpieczeństwo Europy nie zależy dziś wyłącznie od armii, lecz także od infrastruktury cyfrowej. W dużej mierze pozostaje ona w rękach amerykańskich firm, które w sytuacji kryzysu mogą ograniczyć dostęp do kluczowych usług.

Artykuł Europa przegrywa wyścig AI. Czy może go kontrolować? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

AI: Europa na drodze do suwerenności

Aleksandra Braniewska — Mon, 30 Mar 2026 22:03:40 +0000

Czy Europa może jeszcze coś zdziałać w obszarze sztucznej inteligencji, gdy branża ta została już zdominowana przez USA i Chiny? Tak. Może postawić na technologiczną lokalność. Europejskie państwa rozwijają sztuczną inteligencję dostosowaną do własnych języków, gospodarki i instytucji publicznych. Chińczycy i Amerykanie tego u nas nie zrobią. Unia wyróżnia się na tle świata również regulacjami prawnymi, które tworzą jasne, bezpieczne środowisko do rozwijania AI.

Artykuł AI: Europa na drodze do suwerenności pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Kto ma decydować o granicach słowa? Spór o Akt o usługach cyfrowych

Aleksandra Braniewska — Mon, 23 Mar 2026 23:05:47 +0000

Spór o Akt o usługach Cyfrowych (DSA) pokazuje, że hejt można odróżnić od opinii. Problem w tym, że musiałby to zrobić ktoś, komu wszyscy ufają. Takiego arbitra dziś nie ma.

Artykuł Kto ma decydować o granicach słowa? Spór o Akt o usługach cyfrowych pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

My i oni – czy rząd mógł przekonać opozycję do kontroli hejtu w internecie?

Aleksandra Braniewska — Mon, 23 Mar 2026 23:03:03 +0000

Jeśli „tamci” aktywnie zagrażają jakości debaty publicznej, ograniczanie dezinformacji i hejtu jawi się jako rozsądna interwencja. Tak myślą zwolennicy koalicji rządzącej. Dla konserwatystów mechanizm działa odwrotnie: silna niechęć wobec obozu rządzącego rodzi nieufność wobec regulacji, którą ten obóz może wprowadzić i egzekwować. Nie jest to więc spór o abstrakcyjne wartości, takie jak wolność słowa. To spór zakorzeniony w pytaniu, kto będzie regulował i przeciwko komu.

Artykuł My i oni – czy rząd mógł przekonać opozycję do kontroli hejtu w internecie? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Kto jest dziś antysemitą – a kto krytykiem Izraela

Aleksandra Braniewska — Mon, 16 Mar 2026 23:03:56 +0000

Pojęcie antysemityzmu zmienia dziś znaczenie. Krytyka polityki Izraela wobec Palestyńczyków bywa uznawana za przejaw nienawiści do Żydów – choć jedno nie musi mieć z drugim nic wspólnego. W czasie kolejnych wojen Izraela i narastających sporów wokół jego polityki powstaje pytanie: gdzie przebiega dziś granica między krytyką a uprzedzeniem?

Artykuł Kto jest dziś antysemitą – a kto krytykiem Izraela pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Prawnuczka Sprawiedliwych i antysemitka? Nie, dostrzegam tylko krzywdę Palestyńczyków

Aleksandra Braniewska — Mon, 16 Mar 2026 23:03:41 +0000

„W PRL-u przyzwoity inteligent był za Izraelem. W antysemickiej nagonce specjalizował się aktyw partyjny. Duża część polskiej inteligencji nadal traktuje Izrael jako «ostoję cywilizacji» na Bliskim Wschodzie i rozgrzesza jego władze z dyskryminacji Palestyńczyków. Ja tego nie robię, więc nazywają mnie antysemitką i zwolenniczką Hamasu, mimo że atak z 7 października uważam za terrorystyczny. Dyscyplinują mnie nawet pamięcią moich pradziadków” – pisze Ludwika Włodek, prawnuczka Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów, odznaczonych tytułem Sprawiedliwi wśród narodów świata.

Artykuł Prawnuczka Sprawiedliwych i antysemitka? Nie, dostrzegam tylko krzywdę Palestyńczyków pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Wojna niezakończona. Czy Trump osiąga swoje cele w Iranie?

Aleksandra Braniewska — Mon, 09 Mar 2026 23:05:59 +0000

Wojna w Iranie i niepokoje na całym Bliskim Wschodzie mają konsekwencje dla całego świata. Czy o to chodziło Donaldowi Trumpowi, kiedy razem z premierem Izraela Benjaminem Netanjahu planował ten atak? Pewne jest, że nie na to czekali sojusznicy Ameryki i Izraela w regionie.

Artykuł Wojna niezakończona. Czy Trump osiąga swoje cele w Iranie? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.