Temat tygodnia Archives - Kultura Liberalna

Papież ostrzega przed imperium technologii

Aleksandra Braniewska — Mon, 01 Jun 2026 22:05:50 +0000

O wolności mówi się ostatnio najczęściej w kontekście rozwoju technologii, sztucznej inteligencji i związanej z tym potęgi bigtechów. Ten temat okazuje się wspólny dla liberałów i chrześcijan. O zagrożeniu wolności w kontekście AI i monopolu władzy bigtechów napisał w swojej pierwszej encyklice papież Leon XIV.

Artykuł Papież ostrzega przed imperium technologii pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Papież widzi, że AI odbiera wolność osobistą

Aleksandra Braniewska — Mon, 01 Jun 2026 22:03:19 +0000

Papież Leon XIV nie odkrył w swojej encyklice Ameryki, jeśli chodzi o sztuczną inteligencję. O tym, co on, pisały do już w swoich książkach Shoshana Zuboff czy Karen Hao. Ale to, co dostrzegali czytelnicy amerykańskich intelektualistów czy dziennikarzy, teraz słyszy więcej ludzi. Papieże wiedzą, że są globalnymi ikonami popkultury i że jak coś mówią, to przynajmniej się o tym informuje.

Artykuł Papież widzi, że AI odbiera wolność osobistą pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Raz zepsutego państwa nie da się szybko naprawić

Aleksandra Braniewska — Mon, 25 May 2026 22:05:20 +0000

Ameryka w czasach trumpizmu jest zupełnie inną Ameryką niż ta, którą znamy z ostatnich dziesięcioleci. To strażniczka demokracji z powyłamywanymi nogami. Być może trwale zmieniona.

Artykuł Raz zepsutego państwa nie da się szybko naprawić pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Trump trwale zmienił Amerykę

Aleksandra Braniewska — Mon, 25 May 2026 22:04:45 +0000

Istnieją długie tradycje populizmu, demagogii, rasizmu, które wciąż krążą w amerykańskiej polityce. I Trump ostatecznie staje się medium, poprzez które one się wyrażają, ale sam nie wyznaje tych idei. Nie ma żadnych przekonań na żaden temat. Nie ma też żadnych wyobrażeń na temat przyszłości, poza najbliższym weekendem.

Artykuł Trump trwale zmienił Amerykę pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Gdzie kończy się liberalna demokracja? Badania Polaków, Hiszpanów i Brytyjczyków

adam_jozefiak — Mon, 18 May 2026 22:45:22 +0000

Rządy silnej ręki przestają być politycznym tabu. Nowe badania Polaków, Hiszpanów i Brytyjczyków pokazują, kto najłatwiej godzi się na ograniczanie liberalnej demokracji.

Artykuł Gdzie kończy się liberalna demokracja? Badania Polaków, Hiszpanów i Brytyjczyków pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Cztery oblicza demokracji. Jak ją widzą Polacy, Hiszpanie i Brytyjczycy

adam_jozefiak — Mon, 18 May 2026 22:35:30 +0000

Jeśli kryzys demokracji liberalnej rozumieć jako odrzucenie jej rdzenia, to w Polsce, tak jak w Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, takiego kryzysu nie ma. Problem leży raczej w tym, jak rozmyte jest postrzeganie granicy między demokracją a jej zaprzeczeniem. I w tym, kto tę granicę najbardziej zaciera.

Artykuł Cztery oblicza demokracji. Jak ją widzą Polacy, Hiszpanie i Brytyjczycy pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy chaos usprawiedliwia autorytaryzm? Lekcja z 1926 roku

Aleksandra Braniewska — Mon, 11 May 2026 22:05:34 +0000

Równo sto lat temu Józef Piłsudski dokonał przewrotu wojskowego. Spór o to, czy zamach majowy uratował państwo, czy zniszczył polską demokrację, pozostaje zaskakująco aktualny.

Artykuł Czy chaos usprawiedliwia autorytaryzm? Lekcja z 1926 roku pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Piłsudski po komunizmie

Aleksandra Braniewska — Mon, 11 May 2026 22:04:16 +0000

Dzisiejsza rocznica stawia przed Polakami pytanie, które pozostaje niepokojąco aktualne: czy w imię ratowania państwa wolno poświęcić demokrację? Czy można złamać konstytucję po to, aby ocalić ojczyznę? Spór o przewrót majowy w 1926 roku nie jest muzealny.

Artykuł Piłsudski po komunizmie pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Jak w podzielonej Polsce ginęła demokracja

Aleksandra Braniewska — Mon, 11 May 2026 22:03:11 +0000

Czy zamach stanu w maju 1926 roku był nieuchronny? Na takie pytanie nie ma prostej odpowiedzi. Bieg wydarzeń politycznych nie jest zdeterminowany. Zależy od ludzi i całych grup społecznych, ich świadomości, zachowania, wyznawanych idei i wyobrażonych interesów – pisze historyk, profesor Andrzej Friszke.

Artykuł Jak w podzielonej Polsce ginęła demokracja pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Nie Wschód, lecz Północ. Kto naprawdę rozumie Rosję

Aleksandra Braniewska — Mon, 04 May 2026 22:05:47 +0000

Doświadczenie ZSRR nie uodporniło Europy Środkowo-Wschodniej na Rosję. W części tych państw do władzy wracają politycy prorosyjscy. Polska jest wyjątkiem. To sugeruje, że dotychczasowa mapa regionu jest błędna – i zaciemnia źródła dzisiejszych wyborów politycznych.

Artykuł Nie Wschód, lecz Północ. Kto naprawdę rozumie Rosję pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Ilves i Wigura: Łączy nas lęk, że wielcy porozumieją się ponad naszymi głowami

Aleksandra Braniewska — Mon, 04 May 2026 22:03:19 +0000

Istnieje różnica między Polską a pozostałymi krajami Grupy Wyszehradzkiej. Estończycy, Łotysze, Litwini, Polacy i Finowie podzielają pogląd na Rosję, którego nie podzielają Czesi, Słowacy, Węgrzy, Bułgarzy. Ma to związek z naszymi doświadczeniami z 1939, 1940 roku. Zostaliśmy najechani przez Sowietów. Doświadczenie innych krajów dotyczyło przede wszystkim nazistów. Dla nich nadejście Armii Czerwonej było wyzwoleniem.

Artykuł Ilves i Wigura: Łączy nas lęk, że wielcy porozumieją się ponad naszymi głowami pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Nowy imperializm. Ponad granicami, ponad prawem

Aleksandra Braniewska — Mon, 27 Apr 2026 22:05:12 +0000

To, co jest nowe i jeszcze nieuregulowane, może wszystko. I robi wszystko, kiedy w grę wchodzą miliardy dolarów i chciwość rosnąca wraz z rozwojem majątku. Sam Altman, twórca Open AI, zaczynał przecież jako przedsiębiorca, który miał uczynić dostęp do sztucznej inteligencji bardziej demokratycznym. Teraz, jako jeden z najbogatszych i – za sprawą swojego imperium – najpotężniejszych ludzi świata, stał się symbolem technokratycznej przemocy.

Artykuł Nowy imperializm. Ponad granicami, ponad prawem pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy grozi nam technofaszyzm? Karen Hao o imperium AI

Aleksandra Braniewska — Mon, 27 Apr 2026 22:03:05 +0000

„Imperium wymaga ogromnych zasobów, które do niego nie należą. Jednym z jego najskuteczniejszych mechanizmów jest przekonanie innych, że ich zasoby są w istocie naszymi. Dopóki ta logika działa, dostęp do nich pozostaje otwarty. Ale kiedy imperium traci narrację — społeczeństwo przestaje się na to godzić” – mówi Karen Hao, autorka książki „Imperium sztucznej inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana”.

Artykuł Czy grozi nam technofaszyzm? Karen Hao o imperium AI pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Orbán był tylko objawem. Co dalej z populizmem w Europie?

Aleksandra Braniewska — Mon, 20 Apr 2026 22:05:12 +0000

Przegrana Viktora Orbána może wyglądać jak koniec pewnej epoki. Czy jednak europejscy populiści stracili swoją siłę po zmianie władzy na Węgrzech? Rosyjski koń trojański z pewnością został rozbrojony, ale skrajna prawica nadal tu jest.

Artykuł Orbán był tylko objawem. Co dalej z populizmem w Europie? pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Orbán przegrał, ale jego głos wciąż słychać w Europie

Aleksandra Braniewska — Mon, 20 Apr 2026 22:03:49 +0000

„Orbán w ostatnich latach był symbolem populizmu, ale tak naprawdę obrazował nasze własne słabości. Słabości rozwiązań w Unii Europejskiej. Dlaczego mógł tak wiele blokować? Bo mu na to pozwalano” – mówi prof. Jan Zielonka, prawnik, politolog i europeista.

Artykuł Orbán przegrał, ale jego głos wciąż słychać w Europie pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.