Kultura Liberalna solidarnie z Ukrainą

KULTURA LIBERALNA > Komentarz nadzwyczajny > Pożegnanie prof. Pawła Śpiewaka

Pożegnanie prof. Pawła Śpiewaka

Jarosław Kuisz

Bez Pawła Śpiewaka nie byłoby "Kultury Liberalnej". Nasz tygodnik wyrósł z seminariów, które On zainicjował i które blisko dekadę odbywały się w różnych domach. Niebywałe, Paweł poświęcił nam, uczestnikom spotkań, swoje serce, intelekt i mnóstwo czasu. Prawie dziesięć lat.

Z wielkim smutkiem dowiedziałem się o śmierci Pawła Śpiewaka.

Bez Pawła Śpiewaka nie byłoby „Kultury Liberalnej”. Nasz tygodnik wyrósł z seminariów, które On zainicjował i które blisko dekadę odbywały się w różnych domach. Niebywałe, Paweł poświęcił nam, uczestnikom spotkań, swoje serce, intelekt i mnóstwo czasu. Prawie dziesięć lat.

To nie były zajęcia akademickie, ale rozmowy na serio, do wyczerpania tematu i uczestników. Literatura, polityka, filozofia czy socjologia – te podziały nie miały sensu, ważne było uczynienie z myślenia sprawy osobistej.W życiu poza gronem rodziny spotyka się zaledwie garstkę osób, które naprawdę nas kształtują. Paweł był jedną z nich, był fenomenalnym myślicielem-pedagogiem. Tu, w Polsce, okazywał się mistrzem sokratejskiej metody: prowokował, drażnił, zmuszał do wysiłku, nawet pochwalił. Nie lubił letnich temperatur. Zabierał bandę młodych ludzi na wieś, żeby bawić się i czytać eseje z filozofii polityki.

Po latach nie bez zaskoczenia dowiedziałem się, że nasze seminaria miały swoją „prehistorię”. Nieżyjący również Jerzy Jedlicki zaprosił nas do domu i wyciągnął kartonowe pudełko: „to wszystko, co mi zostało z tych seminariów” – i opowiedział nam o dawnych seminariach domowych w 1976 roku zainicjowanych przez Pawła Śpiewaka i Marcina Króla.

Okazało się, że Paweł trzydzieści lat później podarował nam, wówczas młodym ludziom, to, co sam najlepszego otrzymał wcześniej: wytwarzanie środowiska intelektualnego. W naszym kraju to jednocześnie oznaczało przyuczenie do brania spraw publicznych na poważnie, gotowości do postawienia się w myśleniu panującym modom, rozmaitym lokalnym oportunizmom.

O sprawach polsko-żydowskich dowiedzieliśmy się na tyle dużo, że byliśmy w stanie – na spokojnie – podejmować rozmowy na ten temat poza krajem. Podczas wizyty w Izraelu z wdzięcznością myślałem o Pawle, który intelektualnie nas przygotował do niełatwych przecież debat. Wspólnym lekturom towarzyszyły wyprawy, wesołe, ożywiające, czasem trudne. W pamięć szczególnie zapadła mi wyprawa do miejsca pamięci w lasach Treblinki, piękna pogodna, pusto, wspólne milczenie.

W towarzystwie Pawła brało się garściami wszystkie rejestry życia. Tak, po wielu latach zdajemy sobie sprawę, że to te a nie inne spotkania, to te a nie inne osoby, wywarły na nas prawdziwy wpływ. Najpierw wszystko wydaje się oczywiste, świat otwarty. Później zdajemy sobie sprawę, że tak nie jest, że pewne osoby naprawdę są – były w naszym życiu wyjątkowe.

Niedawno podczas seminarium poświęconego pamięci Marcina Króla wyściskaliśmy się serdecznie. Paweł wydawał się w znakomitej formie, zachwycał błyskotliwością, niektórych pewnie znów zirytował – i tym lepiej. Sprawiał, że przez moment odnosiło się wrażenie, że intelektualne centrum świata naprawdę jest tutaj.

Byłem zachwycony jak dawniej. Kochany Pawle, będzie mi Ciebie cholernie brakowało. Dziękuję za przyjaźń.

Skoro tu jesteś...

... mamy do Ciebie małą prośbę. Żyjemy w dobie poważnych zagrożeń dla pluralizmu polskich mediów. W Kulturze Liberalnej jesteśmy przekonani, że każdy zasługuje na bezpłatny dostęp do najwyższej jakości dziennikarstwa.

Każda i każdy z nas ma prawo do dobrych mediów. Warto na nie wydać nawet drobną kwotę. Nawet jeśli przeznaczysz na naszą działalność 20 zł miesięcznie, to jeśli podobnie zrobią inni, wspólnie zapewnimy działanie portalowi, który broni wolności, praworządności i różnorodności.

Prosimy Cię, abyś tworzył lub tworzyła Kulturę Liberalną z nami. Dołącz do grona naszych Darczyńców i Patronów!

SKOMENTUJ

Nr 742

(13/2023)
31 marca 2023

PRZECZYTAJ INNE Z TEGO NUMERU

PRZECZYTAJ INNE Z TEGO NUMERU

KOMENTARZE

NAJPOPULARNIEJSZE

PODOBNE



WAŻNE TEMATY:

TEMATY TYGODNIA

drukuj