Z centrum widać najwięcej
  

KULTURA LIBERALNA > Czytając > Trzy smakowite publikacje...

Trzy smakowite publikacje o gotowaniu dla najmłodszych [KL dzieciom]

Krzysztof Rybak

Pandemia koronawirusa oraz akcje #zostanwdomu czy #czasnaczytanie sprzyjają lekturze, ale nie samym czytaniem człowiek żyje. Trzy książki o gotowaniu, które prezentuję, nasycą duszę, a przy odrobinie wysiłku i rodzinnej współpracy zaspokoją również fizyczny głód.

Stan epidemii zmusił wielu z nas do zapasowych zakupów spożywczych (zwłaszcza puszek i suchych produktów), a wielu młodych i starszych czytelników zostało odciętych od szkół czy miejsc pracy. Zachęcani do pozostania w domu wymyślamy więc kolejne zajęcia, aby ulżyć sobie w cierpieniu, jakim jest porażająca nuda. Jednym z nich jest czytanie, do którego zachęcają ludzie książki: twórcy, wydawcy i księgarze akcjami, takimi jak #czasnaczytanie. Książek na rynku nie brakuje, sprzedaż online kwitnie, warto więc sięgnąć zarówno po nowości, jak i starsze tytuły, które nie tylko uprzyjemnią czas spędzony w domu, ale również zainspirują do wspólnej aktywności, jaką jest gotowanie.


„Przy ulicy Ogrodowej 10. Rodzinne przepisy z czterech stron świata” Felicity Sali

Sercem tej książki obrazkowej są krótkie i proste przepisy kulinarne z całego świata oraz ilustracje prezentujące wnętrza kuchni mieszkańców kamienicy przy ulicy Ogrodowej. Książka zawiera co prawda fabułę – każdy z lokatorów przygotowuje jedno danie, które następnie stanie się częścią wspólnej uczty – ale nie to jest elementem kluczowym publikacji. Autorka i ilustratorka zarazem podjęła się ambitnego projektu ukazania różnorodności i wielokulturowości za pomocą elementów kulinarnych. Każda rozkładówka ukazuje jednego z mieszkańców kamienicy krzątającego się po kuchni oraz wybrane produkty spożywcze uzupełnione krótkim przepisem, wśród których znaleźć można między innymi guacamole, zupę z czarnej fasoli, dahl na mleku kokosowym, quiche i baba ganoush. Piętnaście mieszkań; piętnaście przepisów; piętnaście odmiennych, choć nie całkowicie różnych sposobów na gotowanie to świetny materiał do spędzenia wspólnie czasu na fotelu i w kuchni.

Niech jednak podtytuł (i umieszczenie książki w tym zestawieniu) Was nie zmylą, w środku znaleźć można o wiele więcej niż tylko jedzenie! Autorce przyświecała zapewne idea ukazania wielokulturowości budynku przy ulicy Ogrodowej 10 nie tylko za pomocą osób o różnym kolorze skóry, różnych alfabetów czy składników spożywczych, w każdej kuchni znaleźć można bowiem elementy charakterystyczne dla kraju i kultury, z której wywodzi się lokator. I tak pani Pilar powiesiła na ścianie „Starego gitarzystę” Pabla Picassa, kuchnię pana Pinga ozdabia chiński lampion, a na parapecie u Jemimy i Rosie stoi konik z Dalarna – takich smaczków sprawny czytelnik rozpozna jeszcze więcej, a mniej sprawny przyswoi mimowolnie. Książka została pierwotnie wydana po francusku, zapewne z tego powodu brakuje w niej lokatora ze wschodniej części Europy przygotowującego choćby barszcz, pielmieni czy inne, bliższe polskiemu czytelnikowi dania, niemniej pomysł na ukazanie wielokulturowości i świetne ilustracje sprawiają, że od książki Sali trudno się oderwać.


„Gotujemy. Aktywnościowa książka o kuchni i gotowaniu” Dominiki Czerniak-Chojnackiej

Książka aktywnościowa „Gotujemy” pojawiła się na rynku kilka lat temu, ale warto ją przywołać w tym zestawieniu, jest bowiem świetnym materiałem rozwijającym wyobraźnię, zapewnia sporą dawkę zabawy i starczy na dłuższy czas. Na kolejnych rozkładówkach czytelnik może poznać wyposażenie kuchni, panujące w niej zasady higieny (mycie rąk czy zakładanie fartucha) oraz najważniejsze składniki i przedmioty używane do przygotowywania posiłków. Przy okazji książka angażuje do działania, każda strona zawiera bowiem zachętę do rysowania za pomocą kredek czy flamastrów wielu przedmiotów związanych z kuchnią i gotowaniem. Dodatkowo w „Gotujemy” autorka wprowadza litery alfabetu („F jak fasola”, „S jak sok”) i proste zadania matematyczne („Potrzebujemy ośmiu pomidorów. Policz, czy jest ich tyle, ile nam potrzeba. Dorysuj brakujące i pokoloruj”). Co ważne, dzieło Czerniak-Chojnackiej nie jest w żaden sposób ograniczające – raczej wyzwala wyobraźnię młodszych i starszych i pozwala spojrzeć na gotowanie w inny niż dotychczas sposób, zachęcając nie tylko do kreślenia i mazania, ale też do zabawy samą książką.

Choć w środku wydanej przez Babarybę publikacji próżno szukać przepisów na różnorodne potrawy, to czytelnik dowie się choćby tego, z jakich elementów i w jaki sposób powstają zupa, hamburger czy naleśniki („powstają wtedy, gdy mocno poprosimy o to rodziców… ha, ha!”).

Wydaje się, że autorka chciała zaproponować coś wszystkim tym, którzy w oczekiwaniu na gotowy obiad nie mają nic specjalnego do roboty, zwłaszcza tym niedorosłym, którym daleko jeszcze do MasterChefa Juniora. „Gotujemy” niejedno ma imię, więc gdy dorośli dzielnie uwijają się w kuchni, dzieci mogą nabierać wprawy w rozpoznawaniu kuchennego sprzętu (chochli, tarki czy wałka), odkrywać kolejne potrawy (choćby rosół, hummus i placki ziemniaczane), a przede wszystkim mazać ile wlezie!


„Dzieje się je. Mała historia kuchni” Łukasza Modelskiego

Dla trochę starszych czytelników przeznaczona jest książka „Dzieje się je” Łukasza Modelskiego z ilustracjami Adama Pękalskiego. Historyk i dziennikarz przygotował przekrojową publikację prezentującą rozwój sztuki gotowania przez wieki w formie krótkich notek o najważniejszych produktach, daniach, postaciach, trendach i sposobach ucztowania. Przyznać trzeba, że autorowi świetnie udało się rozłożyć akcenty: każda epoka to kilka bogato ilustrowanych przez Pękalskiego rozkładówek, a odbiorowi całości sprzyja duży, kwadratowy format. Choć w książce dominuje kuchnia europejska (kilka stron poświęconych jest starożytnemu Egiptowi i Chinom oraz „odkryciu” Ameryki Łacińskiej), to szeroki zakres podejmowanych przez autora tematów robi wrażenie: na kartach „Dzieje się je” przeczytać można choćby o najwspanialszej ze wszystkich biesiad (uczta Trymalchiona), zaskakującym średniowiecznym daniu postnym (bóbr), przedstawieniu jedzenia w malarstwie, etykiecie czy jedzeniu przyszłości. Na rynku książki dziecięcej niewiele jest publikacji o podobnym charakterze, z całym przekonaniem zachęcam więc do lektury – sam dowiedziałem się o historii kuchni bardzo wiele!

Trudno nie docenić wysiłku autora, dobór tematów i ich prezentacja zasługują bowiem na pochwałę. Niestety książce przydałby się lepszy redaktor: wierząc w szeroką wiedzę Modelskiego, zaskakują bowiem fragmenty, takie jak „jeden z najważniejszych kucharzy tamtych czasów (Włoch, ma się rozumieć) w jednej ze swoich książek” [s. 31] czy „wielu znanych pisarzy poświęcało kuchni całe tomy. Jeden z nich zaczął nawet oceniać restauracje, w których bywał” [s. 47]. Pomijanie tak podstawowych faktów, jak imię i nazwisko (przydomek) w książce non-fiction wydaje się co najmniej niezrozumiałe. Jako dociekliwy czytelnik porwany w naprawdę fascynującą podróż po świecie kulinariów chciałbym – moje chęci podzielą zapewne równie dociekliwi młodzi czytelnicy – szukać dalej, ale bez nazwisk czy tytułów książek kucharskich moje poszukiwania na niewiele się zdadzą. Choć publikacji zabrakło ostatecznego szlifu, polecam ją z pełnym przekonaniem!

Wszystkie omówione książki prezentują trochę inne podejście do kuchni i gotowania, jednak każda stanie się świetnym uzupełnieniem domowej biblioteczki, zwłaszcza na czas wzmożonej kwarantannowej lektury. Od prostych przepisów na dania, które można wykonać wspólnie z rodziną, przez inspirujące zadania pobudzające kreatywność, po porywającą kulinarną podróż przez wieki – każda z książek, w pojedynkę czy w zaprezentowanym trio, sprawi się świetnie!

 

Książki:

Felicita Sala, „Przy ulicy Ogrodowej 10. Rodzinne przepisy z czterech stron świata”, przeł. Ernest Kacperski, wyd. Zielona Sowa, Warszawa 2019.

Dominika Czerniak-Chojnacka, „Gotujemy. Aktywnościowa książka o kuchni i gotowaniu”, wyd. Babaryba, Warszawa 2017.

Łukasz Modelski, „Dzieje się je. Mała historia kuchni”, il. Adam Pękalski, wyd. Bajka, Warszawa 2020.

 

Rubrykę redaguje Paulina Zaborek.

Skoro tu jesteś...

...mamy do Ciebie małą prośbę. Żyjemy w dobie poważnych zagrożeń dla pluralizmu polskich mediów. W Kulturze Liberalnej jesteśmy przekonani, że każdy zasługuje na bezpłatny dostęp do najwyższej jakości dziennikarstwa

Każdy i każda z nas ma prawo do dobrych mediów. Warto na nie wydać nawet drobną kwotę. Nawet jeśli przeznaczysz na naszą działalność 10 złotych miesięcznie, to jeśli podobnie zrobią inni, wspólnie zapewnimy działanie portalowi, który broni wolności, praworządności i różnorodności.

Prosimy Cię, abyś tworzył lub tworzyła Kulturę Liberalną z nami. Dołącz do grona naszych Darczyńców!

SKOMENTUJ

Nr 585

(14/2020)
24 marca 2020

PRZECZYTAJ INNE Z TEGO NUMERU

PRZECZYTAJ INNE Z TEGO NUMERU

PRZECZYTAJ INNE Z DZIAŁU

KOMENTARZE



WAŻNE TEMATY:

TEMATY TYGODNIA

drukuj