close
Zostań współwydawcą zbioru esejów Timothy’ego Gartona Asha ! WSPIERAM
close
Nowa książka Timothy’ego Gartona Asha ! forward
close
Kultura Liberalna solidarnie z Ukrainą

Artykuły oznaczone tagiem:
"Paweł Majewski"

Paweł Majewski

Literatura, wojna, polityka i znowu literatura. O esejach Józefa Wittlina

Kto żyje w XXI wieku i ma oczy otwarte, ten traci wiarę – jeśli ją miał – w „humanizm”, „kulturę”, „postęp cywilizacyjny” i inne ułudy ludzkich umysłów. Wystarczy drobna iskra, aby znów wylała się z ludzi stłumiona w nich przez „kulturę” agresja i żądza przemocy. Józef Wittlin należy do najczulszych i najinteligentniejszych obserwatorów i diagnostów tych zjawisk.

Paweł Majewski

Wołająca na plaży. O książce „Kochanka Wittgensteina” Davida Marksona

„Kochanka Wittgensteina” jest powieścią. Jest to powieść bez fabuły, bez akcji, bez wydarzeń. Marksonowi udało się jednak coś niezwykłego – mimo głębokiej „nieliterackości” swojej książki stworzył w niej bohaterkę (jedyną osobę pozostałą na Ziemi) o wiele bardziej żywą i realną od większości szeleszczących papierem postaci zaludniających sensacyjną prozę.

Paweł Majewski

Liryczne studium psychozy. O prozach Uniki Zürn

Unikę Zürn łatwo byłoby zaklasyfikować jako typ ambitnej „groupie” orbitującej wokół plejady późnych surrealistów. Ale jej teksty ukazują całkowicie samodzielną autorkę i stanowią alternatywę dla innych prób zrelacjonowania w języku literackim stanów nazywanych potocznie „szaleństwem”.

Paweł Majewski

Nowatorski splot popeliny. O powieści „Anomalia” Hervé Le Telliera

„Anomalia” to powieść, która przyniosła autorowi Nagrodę Goncourtów i sprzedała się we Francji w milionowym nakładzie. To także kolejne dzieło oparte o zasady kombinatoryki matematycznej, algebry czy teorii gier, pisanej w duchu Georges’a Pereca i Raymonda Queneau. Cóż z tego, skoro w porównaniu z dokonaniami tych ostatnich wypada raczej blado. Dostaliśmy produkt konfekcjonowany dla określonej grupy konsumentów – przykład literatury kombinatorycznej na czas tweetów.

Paweł Majewski

Pyszny fiolet. O książce „Dezorientacje. Antologia polskiej literatury queer”

Biorąc do ręki tę książkę, można w pierwszej chwili pomyśleć, że stanowi ona lekturę przeznaczoną głównie dla określonej bańki informacyjno-egzystencjalnej (geje piszą o gejach, lesbijki o lesbijkach itd.). Sytuacja przybiera bardziej dramatyczny obrót, gdy zobaczymy, że jednymi z pierwszych autorów występujących w „Dezorientacjach” są Adam Mickiewicz i Juliusz Słowacki.

Paweł Majewski

Żyć cudzym życiem albo pisanie biografii. O książce „Filip II. Król nieprzezorny” Geoffreya Parkera

Tylko o Bonapartem i Hitlerze napisano więcej prac niż o szesnastowiecznym władcy Filipie II. Głównie dlatego, że władał pierwszym imperium o zasięgu globalnym. Wartość biografii tego opętanego manią kontroli króla polega na ukazaniu przypadkowości, jaka przenika proces sprawowania władzy. Tylko w kiepskich filmach rządzenie wygląda tak, że jacyś ludzie pytają „szefie, to co robimy?”, a szef spokojnym, pewnym głosem wskazuje racjonalne rozwiązania.

Paweł Majewski

Niekoniecznie małe, niekoniecznie zielone, niekoniecznie ludziki. O książce Aviego Loeba „Pozaziemskie. Pierwsze ślady życia rozumnego poza Ziemią”

Jesienią 2017 roku astronomowie po raz pierwszy w historii zaobserwowali wewnątrz Układu Słonecznego obiekt pochodzący z przestrzeni międzygwiezdnej. Naukowcy uznali, że mógł mieć kształt cygara lub dysku i w konsekwencji – że to artefakt wytworzony przez obcą cywilizację. Science fiction? Co jednak zrobić, gdy takie sądy wypowiada były dziekan wydziału astronomii na Uniwersytecie Harvarda?

Paweł Majewski

Antropologia, czyli dama z pękniętym lustrem. O „Rzeczach niewysłowionych” i „Imitacji życia” Sørena Gaugera

„Rzeczy niewysłowione” to opis nieco podejrzanej ekspedycji, która pozornie przypomina wyprawy dawnych antropologów „do dzikich krajów”. „Imitacja życia” opowiada o dwóch Europejczykach uwięzionych w pewnym hotelu. Gauger proponuje nam w tych prozach coś, co można nazwać „«Jądrem ciemności» na czasy Trumpa i Zuckerberga”.

Paweł Majewski

Cosmopolitan. O książce „Europejczycy. Początki kosmopolitycznej kultury” Orlando Figesa

Figes snuje opowieść o europejskich elitach kulturowych w drugiej połowie XIX wieku. To świat, który wprawdzie zdaje sobie już sprawę z własnego uzależnienia od kapitału i jego przepływów, lecz mimo to wciąż jeszcze zachowuje umiejętność przejmowania się niematerialnymi aspektami własnego istnienia. Z dobrego samopoczucia tamtych czasów nie zostało nam dziś właściwie nic.

Paweł Majewski

Pożytki z kuriozów. O wrocławskiej serii wydawniczej Bibliotheca Curiosa

Skandalizująca „Uczta Cypriana”, dziełko „O sekretach białogłowskich” przestrzegające przez żelazem ukrytym w kobiecej waginie, ezoteryczne poematy orfickie, traktaty demonologiczne… Dla każdego miłośnika osobliwości literackich seria Bibliotheca Curiosa to kopalnia złota. Obecnie jest jednym z ciekawszych przedsięwzięć wydawniczych w polskiej humanistyce.