Bądź na bieżąco!

Zapisz się na newsletter
Kultury Liberalnej

Kultura Liberalna solidarnie z Ukrainą

Artykuły oznaczone tagiem:
"literatura polska."

Karolina Felberg

Wszech(nie)obecność kobiet. O „Empuzjonie” Olgi Tokarczuk

„Empuzjon” w parodystyczny sposób nawiązuje do „Czarodziejskiej góry” Tomasza Manna. To wychylenie w przeszłość pozwala Tokarczuk opisać patriarchalną kulturę tamtych czasów. Jednak ograniczenie się do stylizacji i parodii sprawiło, że w powieści noblistki zabrakło opisu kobiecości na miarę współczesnych wyzwań. Żeńskie energie są tu tylko tym, do czego przyzwyczaiła nas męskocentryczna kultura – siłami „nieczystymi”, demonami, męskimi fantazjami.

Karolina Felberg

Czarni ludzie. O książce „Dom ojców” Andrzeja Muszyńskiego

Kilka lat temu Muszyński wrócił w rodzinne strony, kupił nietknięty pługiem odłóg i postawił dom. W ziemi rozpoznał żywioł, który mógł nie tylko obrabiać, ale też opisać. Tak powstał „Dom ojców” – proza poświęcona nie tylko współczesnym ludziom ziemi, ale także ich prehistorycznym przodkom. Ten zbiór opowieści to coś znacznie więcej niż literatura nurtu wiejskiego.

Paweł Majewski

Pyszny fiolet. O książce „Dezorientacje. Antologia polskiej literatury queer”

Biorąc do ręki tę książkę, można w pierwszej chwili pomyśleć, że stanowi ona lekturę przeznaczoną głównie dla określonej bańki informacyjno-egzystencjalnej (geje piszą o gejach, lesbijki o lesbijkach itd.). Sytuacja przybiera bardziej dramatyczny obrót, gdy zobaczymy, że jednymi z pierwszych autorów występujących w „Dezorientacjach” są Adam Mickiewicz i Juliusz Słowacki.

Henryk Grynberg

Scenariusz Stasiuka. O książce „Przewóz”

Powieść Stasiuka to niemal gotowy scenariusz filmowy ze szczegółowymi scenopisami i wspaniałymi rolami zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet. Nie wiem tylko, czy jest odpowiedni polski reżyser. Z epickim rozmachem, którego Polakom na ogół brak. I żeby nie przerysował, co jest w zwyczaju polskiej kinematografii, gdy w grę wchodzi historia.

Paweł Majewski

Antropologia, czyli dama z pękniętym lustrem. O „Rzeczach niewysłowionych” i „Imitacji życia” Sørena Gaugera

„Rzeczy niewysłowione” to opis nieco podejrzanej ekspedycji, która pozornie przypomina wyprawy dawnych antropologów „do dzikich krajów”. „Imitacja życia” opowiada o dwóch Europejczykach uwięzionych w pewnym hotelu. Gauger proponuje nam w tych prozach coś, co można nazwać „«Jądrem ciemności» na czasy Trumpa i Zuckerberga”.

Sylwia Góra

Czy kobieta odmienia się przez przypadki? O książce „Finalistka” Anny Janko

Współczesna proza lubi nam opowiadać o starości na dwa sposoby. Pierwszy z nich ukazuje ją jako pogodny czas rozliczenia z przeszłością. Drugi przedstawia starość jako stan degradacji ciała, cierpienie, samotność. Janko odrzuca obie strategie. Jej bohaterka chce oswoić to, co nieuchronne, ale jednocześnie walczy do ostatka sił, żeby nie przyznać się przed sobą, że starość jest tuż za rogiem.

Paweł Majewski

Ksiądz Chmielowski i jaja latające. O „Nowych Atenach albo Akademii wszelkiej scyencyi pełnej”

„Nowe Ateny” księdza Chmielowskiego to dzieło osobliwe. Są one pierwszą polską encyklopedią, a zarazem uchodzą za naczelne świadectwo degeneracji umysłowej czasów saskich. Dopiero w obecnym stuleciu Chmielowski doczekał sprawiedliwszych ocen. I przynajmniej jednego empatycznego obrazu literackiego swojej postaci w „Księgach Jakubowych” Olgi Tokarczuk.