Kultura Archives - Kultura Liberalna

Czarnobyl: mity, rzeczywistość i nieprzepracowana trauma

ewa_no — Wed, 29 Apr 2026 16:05:46 +0000

Czarnobyl to największy rezerwat przyrody w Europie, nadal żyją i pracują tam ludzie. Po 2022 roku paradygmat ponownie się zmienił. Ludzie, którzy zostali ewakuowani z Mariupola czy Chersonia, nagle zrozumieli, co znaczy wyjechać „na trzy dni” i już nie wrócić. Czarnobyl stał się dla nich bliższy i bardziej zrozumiały.

Artykuł Czarnobyl: mity, rzeczywistość i nieprzepracowana trauma pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Podróżopisarstwo. Paulina Rzymanek rozmawia z tłumaczką Iwoną Boruszkowską [WYWIAD]

Aleksandra Braniewska — Mon, 27 Apr 2026 22:05:07 +0000

„Sofię Jabłońską w sensie literackim na pewno wyróżnia to, że jej pisarstwo jest pisarstwem na pograniczu różnych stylów, różnych gatunków. Mamy reportaż, trochę eseistyki, trochę tekstu autobiograficznego i nowoczesną, sensualną prozę artystyczną. To swego rodzaju wypracowany przez nią model, a nie zwykła relacja z wyprawy, a fotografie, które wykonywała w trakcie swoich podróży, dopełniają to jej podróżopisarstwo” – mówi Iwona Boruszkowska.

Artykuł Podróżopisarstwo. Paulina Rzymanek rozmawia z tłumaczką Iwoną Boruszkowską [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Pożytek z czasu wolnego. O książce „Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Szkice z historii idei” Andrzeja Waśkiewicza

Aleksandra Braniewska — Mon, 27 Apr 2026 22:04:29 +0000

Co można robić w wolnym czasie? Oddawać się przyjemnościom we własnym ogrodzie lub bywać w cyrkach i teatrach. Kształcić charakter i umysł. Myśleć. Dbać o zbawienie i to „prawdziwe szlachectwo” z dala od różnych targowisk próżności, które czasem jednak trzeba odwiedzać z poczucia miłości bliźniego. Pisać eseje i radzić innym, udając, że się nie radzi.

Artykuł Pożytek z czasu wolnego. O książce „Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Szkice z historii idei” Andrzeja Waśkiewicza pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Jedną taką wiosnę… O książce „Wiosna rewolucji. Walka o nowy świat 1848–1849” Christophera Clarka

Aleksandra Braniewska — Mon, 27 Apr 2026 22:03:34 +0000

Większość krajów europejskich uchwaliło konstytucje, które nakładały ograniczenia władzy wykonawczej i były pierwszym krokiem do demokratyzacji życia politycznego w kolejnych dekadach. Technokratyczna polityka koordynowana na poziomie międzynarodowym, skupiona na gospodarce i wsłuchująca się w potrzeby ludności, ale jednocześnie próbująca skutecznie zarządzać oczekiwaniami opinii publicznej – to tylko jedno z podobieństw, które Christopher Clark widzi w Europie po 1848, po 1945 i po 1989 roku.

Artykuł Jedną taką wiosnę… O książce „Wiosna rewolucji. Walka o nowy świat 1848–1849” Christophera Clarka pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Objaśnić świat więzi. Recenzja książki „Relacje” Bogusia Janiszewskiego i Maxa Skorwidera [KL dzieciom]

Aleksandra Braniewska — Mon, 27 Apr 2026 22:02:52 +0000

„Relacje” autorstwa Bogusia Janiszewskiego (tekst) i Maxa Skorwidera (rysunki) to czternasty tom serii „To, o czym dorośli ci nie mówią (bo często sami nie wiedzą)”, która w tym roku obchodzi swoje dziesięciolecie. Jubileuszowy kontekst nie jest tu bez znaczenia – publikacja potwierdza bowiem, że wypracowana przez autorów formuła popularyzowania wiedzy o świecie w sposób jednocześnie zabawny i bezpośredni pozostaje świeża, potrzebna i konsekwentnie rozwijana. A zjawisk do wyjaśniania nie brakuje – przeciwnie. W świecie nieustannych transformacji, książki tego duetu mogą okazać się wręcz niezbędne.

Artykuł Objaśnić świat więzi. Recenzja książki „Relacje” Bogusia Janiszewskiego i Maxa Skorwidera [KL dzieciom] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Dom dusz. Recenzja filmu „Wpatrując się w słońce” w reżyserii Maschy Schilinski

Aleksandra Braniewska — Mon, 27 Apr 2026 22:01:45 +0000

Mascha Schilinski opowiada o dziedzictwie przemocy, ubezwłasnowolnienia i wstydu krążącym we krwi kilku pokoleń kobiet. Podporządkowując film temu motywowi, poświęca indywidualność swoich bohaterek, zamieniając je w naczynia na międzypokoleniową traumę.

Artykuł Dom dusz. Recenzja filmu „Wpatrując się w słońce” w reżyserii Maschy Schilinski pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Ludzie zapominają i to jest bardzo niebezpieczne. Sylwia Góra rozmawia z Tobiasem Buckiem [WYWIAD]

Aleksandra Braniewska — Mon, 20 Apr 2026 22:05:08 +0000

„Myślę, że w przyszłości Niemcy będą musiały dostosować swoją kulturę pamięci, by stała się bardziej inkluzywna, tak aby nawet Niemcy pochodzenia tureckiego, irańskiego czy jakiegokolwiek innego, mogli w jakiś sposób odnaleźć sens w doświadczeniu drugiej wojny światowej, inny niż tylko poczucie zbiorowej winy” – mówi Tobias Buck.

Artykuł Ludzie zapominają i to jest bardzo niebezpieczne. Sylwia Góra rozmawia z Tobiasem Buckiem [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy zdążymy ocalić pamięć, zanim stanie się albumem pełnym romantycznych obrazków? Kamil Czudej rozmawia z Magdaleną Parys [WYWIAD]

Aleksandra Braniewska — Mon, 20 Apr 2026 22:04:25 +0000

Żyjemy w świecie, w którym obrazy przeszłości coraz częściej przechodzą przez filtr technologii. Archiwalne zdjęcia są kolorowane, wygładzane, „ulepszane”, dostosowywane do współczesnej estetyki. Twarze dzieci idących do komór gazowych stają się spokojniejsze i tym samym rzeczywistość mniej brutalna. To, co powinno wstrząsać, zaczyna wyglądać niemal znośnie. A czasem wręcz pięknie. To bardzo niebezpieczne przesunięcie. Bo jeśli odbieramy przeszłości jej ostrość, jeśli łagodzimy obraz cierpienia, to stopniowo tracimy zdolność, by naprawdę ją zrozumieć – mówi Magdalena Parys.

Artykuł Czy zdążymy ocalić pamięć, zanim stanie się albumem pełnym romantycznych obrazków? Kamil Czudej rozmawia z Magdaleną Parys [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Nefrycik i spółka. O książce „Grzeszni chłopcy” Pai Hsien-yunga

Aleksandra Braniewska — Mon, 20 Apr 2026 22:03:48 +0000

„Grzeszni chłopcy” to historia grupy nastoletnich męskich prostytutek rozgrywająca się w 1971 roku w Tajpej, stolicy Tajwanu rządzonego wtedy w mało demokratyczny sposób przez przeszło osiemdziesięcioletniego Czang Kaj-szeka. O polityce nie ma jednak w tej powieści ani słowa, podobnie jak o życiu społecznym toczącym się poza małą odizolowaną społecznością jej bohaterów.

Artykuł Nefrycik i spółka. O książce „Grzeszni chłopcy” Pai Hsien-yunga pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Trzy książki na Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich [KL dzieciom]

Aleksandra Braniewska — Mon, 20 Apr 2026 22:02:41 +0000

Wiadomo, Dzień Książki świętujemy, oddając się lekturze! Co więc z tej okazji przeczytać z dzieckiem? Wybrałam tytuły, które skupiają się na tym, czego w książkach szukamy chyba najczęściej: portretów relacji. Dla współodczuwania, przyjrzenia się sobie, ogrzania się w cudzym cieple, porównania doświadczeń w najróżniejszych życiowych sytuacjach: radosnych, dramatycznych, praktycznych.

Artykuł Trzy książki na Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich [KL dzieciom] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Granice empatii. Recenzja filmu „Drama” w reżyserii Kristoffera Borgliego

Aleksandra Braniewska — Mon, 20 Apr 2026 22:01:37 +0000

„Drama” to ryzykowne połączenie komedii romantycznej i satyry społecznej. Pod powierzchnią historii o związku reżyser filmu Kristoffer Borgli rozgrywa jednak coś znacznie poważniejszego: testuje granice empatii w świecie, który deklaruje ją jako jedną z najważniejszych wartości.

Artykuł Granice empatii. Recenzja filmu „Drama” w reżyserii Kristoffera Borgliego pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Życie jako źródło napięć. O książce Fumio Yamamoto „Dylematy kobiet pracujących”

Aleksandra Braniewska — Mon, 13 Apr 2026 22:05:27 +0000

„Dylematy kobiet pracujących” sprzedały się w Kraju Kwitnącej Wiśni w ponad 450 tysiącach egzemplarzy i stały się feministycznym punktem odniesienia dla wielu japońskich czytelniczek. Zaledwie w pięciu opowiadaniach Yamamoto – analizując nierówności, presję społeczną i konflikty między rolami zawodowymi a prywatnymi – ukazuje kobiety, które próbują odnaleźć siebie w zawodowym świecie – świecie, który jednocześnie daje im szansę na niezależność i odbiera poczucie sprawczości.

Artykuł Życie jako źródło napięć. O książce Fumio Yamamoto „Dylematy kobiet pracujących” pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Dlaczego autorytaryzm boi się szkoły? Edukacja publiczna jako fundament demokracji

Aleksandra Braniewska — Mon, 13 Apr 2026 22:04:01 +0000

Książka Randi Weingarten „Why Fascists Fear Teachers: Public Education and the Future of Democracy” wykracza daleko poza kontekst amerykański. Jej przesłanie jest szczególnie czytelne z perspektywy Europy Środkowo-Wschodniej – regionu, który historycznie doświadczył zarówno totalitaryzmu, jak i długotrwałych procesów erozji autonomii szkoły. W polskim kontekście pytania o kontrolę programów nauczania, o miejsce nauczyciela w strukturze władzy oraz o rolę edukacji w kształtowaniu obywatelskiej podmiotowości brzmią wyjątkowo znajomo.

Artykuł Dlaczego autorytaryzm boi się szkoły? Edukacja publiczna jako fundament demokracji pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

„Jak można nie chcieć żyć?”. Recenzja książki obrazkowej „Tamtego lata” Sary Stridsberg i Sary Lundberg [KL dzieciom]

Aleksandra Braniewska — Mon, 13 Apr 2026 22:03:42 +0000

„Jak można nie chcieć żyć, skoro są psy, motyle i nieba? Jak można nie chcieć żyć, skoro jestem ja?” – takie pytania zadaje mała bohaterka „Tamtego lata”, ale niełatwo jest znaleźć odpowiedź. Sara Stridsberg i Sara Lundberg mierzą się w wielkim stylu z niechętnie podejmowanym w książkach dla dzieci tematem dobrostanu dzieci, których rodzice znaleźli się w kryzysie zdrowia psychicznego.

Artykuł „Jak można nie chcieć żyć?”. Recenzja książki obrazkowej „Tamtego lata” Sary Stridsberg i Sary Lundberg [KL dzieciom] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Mikołejko i lekcja nicości

Aleksandra Braniewska — Mon, 13 Apr 2026 22:03:18 +0000

14 kwietnia 2026 roku przypada druga rocznica śmierci profesora Zbigniewa Mikołejki – wybitnego intelektualisty, filozofa i historyka religii, eseisty i poety. Był także autorem „Kultury Liberalnej”, na łamach której z pasją pisał o światowym kinie i jego nieoczywistych religijnych aspektach. O doświadczaniu przez niego Boga i nicości, miłości i śmierci, rozmawiają prof. Anna Mikołejko i Konrad Wojtyła.

Artykuł Mikołejko i lekcja nicości pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.