Kultura Archives - Kultura Liberalna

Bunt mas. Sylwia Góra rozmawia z prof. Krzysztofem Politem [WYWIAD]

adam_jozefiak — Tue, 19 May 2026 00:04:19 +0000

„Ten esej Ortegi jest w swojej najgłębszej warstwie tekstem nieco smutnym, gdyż kryje się w nim nie tylko nieufność autora w stosunku do możliwości zmiany świata na lepszy, w wyniku procesu przejmowania władzy społecznej przez ludzkie masy, ale także pewna nieufność w stosunku do człowieka jako takiego” – mówi Krzysztof Polit.

Artykuł Bunt mas. Sylwia Góra rozmawia z prof. Krzysztofem Politem [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Pozwolił mi żyć w iluzji, że jestem wolna. O książce „Isola” Allegry Goodman

adam_jozefiak — Mon, 18 May 2026 23:58:35 +0000

„Isola” to powieść, która sięga po historię Marguerite de la Rocque. Goodman traktuje ją jednak nie jak gotową legendę, lecz materiał, który można rozwinąć, pogłębić i przede wszystkim odmitologizować. Nie interesuje jej sensacyjność opowieści o kobiecie porzuconej na wyspie, ale to, co w tej historii zwykle pozostaje niewypowiedziane: samotność, strach, gniew, a także to, jak opowieść o czyimś życiu zaczyna żyć własnym życiem, czasami oderwana od faktów.

Artykuł Pozwolił mi żyć w iluzji, że jestem wolna. O książce „Isola” Allegry Goodman pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Tego dnia płonęłam. Recenzja „Jej wojny” Jewheniji Podobnej

adam_jozefiak — Mon, 18 May 2026 23:52:57 +0000

Nie ma jednej modelowej kobiety na froncie, jest ich wiele – w 2022 roku trzydzieści tysięcy, z czego pięć tysięcy służyło na pierwszej linii. W roku 2025 w szeregach armii ukraińskiej było już siedemdziesiąt tysięcy żołnierek, choć ich liczba na froncie utrzymywała się na podobnym poziomie. Należy przy tym pamiętać, że w pierwszym szeregu służą wyłącznie ochotniczki.

Artykuł Tego dnia płonęłam. Recenzja „Jej wojny” Jewheniji Podobnej pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

„Nie wiedziałam, jak zostać pisarką”. Rozmowa z Sanne Rooseboom, autorką serii „Ministerstwo Rozwiązań” [KL dzieciom]

adam_jozefiak — Mon, 18 May 2026 23:46:16 +0000

Cykl powieściowy „Ministerstwo Rozwiązań” to holenderski bestseller, który nie tylko gwarantuje dzieciom świetną czytelniczą rozrywkę, lecz także pokazuje, że pomaganie innym może być prawdziwą przygodą. Z autorką serii Sanne Rooseboom rozmawia Krzysztof Rybak.

Artykuł „Nie wiedziałam, jak zostać pisarką”. Rozmowa z Sanne Rooseboom, autorką serii „Ministerstwo Rozwiązań” [KL dzieciom] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Słoń a sprawa birmańska. O „Podróży do Burmy” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego [fragment książki]

adam_jozefiak — Mon, 18 May 2026 23:09:34 +0000

Gustaw Herling-Grudziński odwiedził Birmę w 1952 roku, a potem napisał „Podróż do Burmy”. Niestety, dziennik ten przeszedł bez echa i został zapomniany. Michał Lubina chce go przywrócić do życia. W tym celu przeprowadza swoiste naukowe śledztwo dotyczące osób, z którymi spotkał się pisarz, i miejsc, do których zawitał. Docierając do źródeł, w tym birmańskojęzycznych, Lubina weryfikuje dotychczasowy stan wiedzy, odkrywa nowe fakty, a także sprawdza, jak Herling był postrzegany w Birmie.

Artykuł Słoń a sprawa birmańska. O „Podróży do Burmy” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego [fragment książki] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Diabeł z utartymi rogami. Recenzja filmu „Diabeł ubiera się u Prady 2” w reżyserii Davida Frankela

adam_jozefiak — Mon, 18 May 2026 23:02:00 +0000

„Diabeł ubiera się u Prady 2” jest filmem słabszym od swojego słynnego poprzednika, na swój sposób jednak ciekawym. Odbijają się w nim zmiany społeczne, jakie zaszły – nie tylko w świecie mody – w ciągu dwudziestu lat dzielących oba tytuły.

Artykuł Diabeł z utartymi rogami. Recenzja filmu „Diabeł ubiera się u Prady 2” w reżyserii Davida Frankela pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Tkanie opowieści. Sylwia Góra rozmawia z Daisy Dunn [WYWIAD]

Aleksandra Braniewska — Mon, 11 May 2026 22:05:36 +0000

„W starożytności odnajdujemy historie kobiet, które przełamywały ograniczenia, buntowały się przeciwko prawom i normom. To właśnie one stały się jednymi z najważniejszych bohaterek mojej pracy, ponieważ realnie zmieniały czasy, w których żyły” – mówi Daisy Dunn.

Artykuł Tkanie opowieści. Sylwia Góra rozmawia z Daisy Dunn [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Takie zwykłe. O pisarstwie Annie Ernaux

Aleksandra Braniewska — Mon, 11 May 2026 22:04:19 +0000

Ernaux wykazuje wielką nieufność wobec literackich ozdobników i kwiecistego stylu, bo w mocno klasowym społeczeństwie francuskim język jest narzędziem dominacji. Upraszczając: elokwencja i wyrafinowanie wykluczają z literatury rzesze ludzi, dla których taki idiom jest barierą. A Ernaux chce trafić pod strzechy.

Artykuł Takie zwykłe. O pisarstwie Annie Ernaux pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy normalny facet z bródką może zostać prostytutką? O „Laszowaniu” Macieja Dobosiewicza [Debiuty i po-debiuty]

Aleksandra Braniewska — Mon, 11 May 2026 22:03:36 +0000

Otrzymujemy prozę, która bierze pod lupę małą społeczność w czasie przeobrażenia Rzeczpospolitej Ludowej w Rzeczpospolitą Polską. Wszystko zdaje się nieuchronnie zmieniać, nawet przyrzeczenie harcerskie przestaje obowiązywać po kilku godzinach. Narrator dorasta, czując wiatr zmian, robi pierwszy, a nawet drugi krok w chmurach. I ostatecznie doświadcza laszowania, czyli samodzielnego lotu.

Artykuł Czy normalny facet z bródką może zostać prostytutką? O „Laszowaniu” Macieja Dobosiewicza [Debiuty i po-debiuty] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Bolesna aktualizacja rzeczywistości. O „Feedzie” M.T. Andersona [KL dzieciom]

Aleksandra Braniewska — Mon, 11 May 2026 22:02:30 +0000

„Feed” to opowieść nie tyle o technologii, ile o samotności. Anderson napisał tę proroczą książkę w 2002 roku, a więc jeszcze przed dominacją Facebooka, TikToka czy Instagrama, a mimo to przewidział właściwie cały model funkcjonowania internetu opierającego się na ekonomii uwagi. W przeciwieństwie do wielu współczesnych historii o sztucznej inteligencji czy cyfrowym totalitaryzmie, „Feed” nie straszy technologią samą w sobie. Przeraża tym, jak łatwo ludzie godzą się na własne otępienie. Bez reżimu. Bez przymusu. Wystarczy wygoda, personalizowana rozrywka i przekonanie, że to algorytm zna nas najlepiej.

Artykuł Bolesna aktualizacja rzeczywistości. O „Feedzie” M.T. Andersona [KL dzieciom] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Głód odrzutka. Zapiski z powrotu do filmu „Rambo: Pierwsza krew” w reżyserii Teda Kotcheffa

Aleksandra Braniewska — Mon, 11 May 2026 22:01:23 +0000

Kim był Rambo, zanim stał się produktem legendarnej kinowej franczyzy? Ikoniczny brutal grany przez Sylvestra Stallone’a w pierwszej odsłonie cyklu okazuje się przede wszystkim figurą trudnego rozliczenia z traumatyczną pamięcią wojny w Wietnamie.

Artykuł Głód odrzutka. Zapiski z powrotu do filmu „Rambo: Pierwsza krew” w reżyserii Teda Kotcheffa pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Czy androidy mogą kochać? Robert Bondara w rozmowie z Eweliną Adamik

Aleksandra Braniewska — Mon, 11 May 2026 22:01:03 +0000

Czy sztuczna inteligencja może odczuwać, kochać i stać się częścią naszego świata emocjonalnego? Robert Bondara opowiada o balecie „Androidy”, inspiracjach Philipem K. Dickiem, cyberpunku i pytaniach o granicę między człowiekiem a maszyną.

Artykuł Czy androidy mogą kochać? Robert Bondara w rozmowie z Eweliną Adamik pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

W imię Boga. Sylwia Góra rozmawia z Mateuszem M. Kłagiszem [WYWIAD]

Aleksandra Braniewska — Mon, 04 May 2026 22:05:58 +0000

„Jeśli ktoś pojedzie do Iranu, to zobaczy, że nawiązania do wojny iracko-irańskiej są obecne w przestrzeni publicznej cały czas. To są ulice i place męczenników z imienia lub bezimiennych. Są męczennicy muzułmanie, męczennicy żydzi, męczennicy chrześcijanie. Męczennik wyrasta tutaj ponad konotację religijną i staje się ponadreligijnym desygnatem kogoś, kto oddał życie za Iran, za rewolucję” – mówi Mateusz M. Kłagisz.

Artykuł W imię Boga. Sylwia Góra rozmawia z Mateuszem M. Kłagiszem [WYWIAD] pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Opowiem inną przygodę dziwniejszą. O książce „Solenoid” Mircei Cărtărescu

Aleksandra Braniewska — Mon, 04 May 2026 22:04:51 +0000

Cărtărescu najlepiej czytać Nickiem Landem i akceleracjonizmem. To opowieść o przyspieszeniu procesu, w którym sensowność świata okazuje się pobożnym życzeniem.

Artykuł Opowiem inną przygodę dziwniejszą. O książce „Solenoid” Mircei Cărtărescu pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.

Nie można zdławić pragnienia wolności. O książce „Głos uciśnionych. Siedem dekad walki z Chinami o mój kraj i naród” XIV Dalajlamy

Aleksandra Braniewska — Mon, 04 May 2026 22:03:16 +0000

Lata pięćdziesiąte XX wieku to powolny, ale obfitujący w przemoc i gwałt proces, którego efektem było coraz silniejsze podporządkowanie Tybetu chińskim komunistom. W swoich wspomnieniach XIV Dalajlama wraca do tamtych czasów. Przypomina, że był wówczas młodym i niedoświadczonym mnichem, który nie był w pełni przygotowany do dyskusji z chińskimi decydentami. Mimo to podejmował takie próby, wierząc, że uda się w sposób pokojowy ułożyć relacje pomiędzy Pekinem i Lhasą, stolicą Tybetu.

Artykuł Nie można zdławić pragnienia wolności. O książce „Głos uciśnionych. Siedem dekad walki z Chinami o mój kraj i naród” XIV Dalajlamy pochodzi z serwisu Kultura Liberalna.