JAŚLAN: Klasyka laika (9). Prokofiew ze skrzypkiem przed orkiestrą
26.01.2010 — 01:01Przemysław Jaślan
Klasyka laika (9). Prokofiew ze skrzypkiem przed orkiestrą
Sergiusz Prokofiew, znany głównie jako kompozytor bajki muzycznej „Piotruś i Wilk”, muzyki do reklamy Nescafé, a dla słuchaczy RMF Classic również jako twórca mozartowsko-haydnowskiej „Symfonii klasycznej”, genialną muzykę pisał wręcz na kilogramy. W kategorii „dwudziestowieczny kompozytor, który napisał najwięcej arcydzieł” konkurować z nim może właściwie tylko Dymitr Szostakowicz (bo Piotr Rubik część rzeczy napisał już w XXI wieku). Dość dobre pojęcie o jakości i różnorodności muzyki Prokofiewa dają jego dwa koncerty skrzypcowe.
Oba koncerty uważane są za arcydzieła. Lepszy jest albo pierwszy, albo drugi – zależy, jaki przewodnik po muzyce klasycznej czytamy. I Koncert skrzypcowy (1917) jest dziełem dość awangardowym. W pierwszej części, na przykład, muzyka bez ostrzeżenia przechodzi w galop – brzmi to, jak gdyby płyta przeskoczyła na inny utwór. Za to ostatnia, trzecia część, to dla odmiany zupełna sielanka, z jedną z najbardziej porywających melodii Prokofiewa.
II Koncert skrzypcowy powstał o wiele później, bo w roku 1935. Był to początek złotego okresu Prokofiewa – w tym samym roku powstał balet „Romeo i Julia”, a kilka lat później muzyka do filmu „Aleksander Newski”. W porównaniu z pierwszym koncertem mniej tu eksperymentów, a więcej liryzmu. A w środkowej części robi się tak ślicznie i prosto, że aż zastanawiamy się: „Dlaczego ja tego nie wymyśliłem?”.
Powyższe utwory należą do najlepszych koncertów skrzypcowych dwudziestego wieku. Są bardziej nowoczesne od podobnych utworów Sibeliusa czy Chaczaturiana, a jednocześnie znacznie mniej hermetyczne niż koncerty skrzypcowe Szostakowicza, Bartóka czy Berga. Owszem, robi się czasem eksperymentalnie, ale zaraz potem otrzymujemy melodię jak ze słowiańskiej zabawy przed wynalezieniem techno.
* Przemysław Jaślan, popularyzator muzyki, twórca bloga Placówka postępu (muzyka poważna dla początkujących – muzyka rockowa dla średniozaawansowanych). Blog bierze udział w konkursie na bloga roku.
„Kultura Liberalna” nr 54 (4/2010) z 26 stycznia 2010 r.
Podobne teksty:
Kategoria: Słysząc | Tagi: Aleksander Newski, Bartok, Berg, Chaczaturian, Dymitr Szostakowicz, koncerty skrzypcowe, nr 54, Piotr Rubik, Piotruś i Wilk, Prokofiew, Romeo i Julia, Sibelius, Szostakowicz, Słysząc 1 komentarz - dodaj swój »
[...] ze skrzypkiem przed orkiestrą By Przemysław Zapraszam do przeczytania, co mądrego napisałem o koncertach skrzypcowych Prokofiewa w Kulturze Liberalnej. A tu dorzucam linki do najbardziej tęsknych fragmentów: ostatniej części I koncertu [...]