Kultura Liberalna solidarnie z Ukrainą

KULTURA LIBERALNA > Rysując > TIMOFIEJUK: „Special Exits”,...

TIMOFIEJUK: „Special Exits”, czyli o problemach schyłku życia w komiksie Joyce Farmer

Paweł Timofiejuk

„Special Exits”, czyli o problemach schyłku życia w komiksie Joyce Farmer

Joyce Farmer jest praktycznie nieznana w szerokim komiksowym świecie. Ktoś może kojarzyć jej nazwisko z feministycznym ruchem w komiksie undergroundowym lat 70. XX wieku i z jej krótkich, tworzonych od tego czasu form komiksowych. Jednak ta urodzona w 1938 roku koleżanka Crumba czekała na swój debiut książkowy ponad 70 lat. Debiut interesujący, bo poruszający kolejny temat tabu we współczesnej kulturze.

Nie jest nim jednak śmierć, z którą przychodzi zmierzyć się bohaterom książki. Takie motywy możemy znaleźć już przecież i w „Fun Home” Bechdel i w „Mausie” Spiegelmana, które mierzą się ze światem wspomnień o rodzicach. W tym wypadku starzejąca się autorka porusza kwestię funkcjonowania w społeczeństwie ludzi starych i ich powolnego przygotowania się do śmierci. Mimo że w powieści graficznej użyła fikcyjnych imion postaci, w rzeczywistości był to zabieg mający na celu depersonalizację własnych wspomnień i zapewne pozwalający na większą swobodę w konstruowaniu akcji. To odniesienie do fikcyjności pozwala też na swobodniejsze obcowanie z wydarzeniami minionych lat i większą otwartość w opowiadaniu wspomnień, które mogą rodzić ból. Nie mają z tym problemu ludzie starsi, którzy podobnymi wspomnieniami jak Joyce wymieniają się na co dzień. Gorzej jest z młodymi, którzy ze wstydem tłumią w sobie tego typu wspomnienia o starości i umieraniu własnych dziadków i rodziców. Ujawnia to problem ageizmu we współczesnym społeczeństwie.

Farmer nie boi się wyjść tabu naprzeciw i w „Special Exits” mierzy się z codziennymi problemami życia swoich prawie dziewięćdziesięcioletnich rodziców. Komiks opowiada o parze starców, którzy wiodą swoje spokojnie i pełne starych przyzwyczajeń życie na przedmieściach Los Angeles. Zarazem jest to opowieść o ich córce, która obserwuje ich powolne niedołężnienie i umieranie. Jakże to inne niż utrwalony przez media obraz amerykańskich dziadków, którzy istnieją tylko jako odwiedzający od święta dzieci i wnuki staruszkowie, będący na wiecznych wakacjach. Czasem zobaczymy też ich w domach opieki, ale nigdy w pobliżu rodziny, której mogliby sprawiać kłopoty i naruszyć obraz pełnego sukcesu amerykańskiego snu. Tu mamy drapieżnie wyłożoną kawę na ławę – rzeczywistość taka jaka jest. Przypomnienie o tym, co wszystkich nas czeka, jeśli tylko mamy serce.

Nie jest to może dzieło wybitne graficznie, ale jak w przypadku innych powieści tego gatunku, bardziej liczy się tu pełen przekaz dzieła, nie zaś sama grafika. A obraz całości, który wyłania się po lekturze utrwala przekonanie, że mamy tu do czynienia z dziełem skończonym, w którym żadna kreska nie zawadza, a wszystkie słowa są na swoich miejscach.

Komiks:

Joyce Farmer, „Special Exits”, Fantagraphics Books, Seattle 2010.

* Paweł Timofiejuk, politolog i wydawca komiksów.

„Kultura Liberalna” nr 126 (23/2011) z 7 czerwca 2011 r.

Na kogo warto zagłosować ...

... w najbliższych wyborach do europarlamentu? Żyjemy w dobie baniek medialnych i polaryzacji debaty publicznej. Zbliżające się wybory do parlamentu europejskiego są kluczowe dla przyszłości Polski i Europy, a prowadzona przez przeciwne strony polityczne kampania często odbiega od kluczowych dla wyborców tematów związanych z bezpieczeństwem, infrastrukturą krytyczną, solidarnością społeczną i zmianami klimatycznymi.

Każdy i każda z nas ma prawo do obiektywnych mediów i rzetelnych informacji, pozwalających podjąć odpowiedzialną decyzję wyborczą. Rzeczowe analizy pomagające nam wszystkim decydować o swoich prawach i obowiązkach warto wesprzeć nawet drobną kwotą. Choć nie pobieramy opłat za teksty, nasza praca ma swoją wartość. Nawet 50 złotych miesięcznie pozwala nam stale docierać do nowych osób poszukujących refleksyjnego, niezależnego dziennikarstwa. Wspólnie z naszymi Darczyńcami i Patronami zapewniamy działanie portalowi, który broni wolności, praworządności i różnorodności.

Prosimy Cię, abyś tworzył lub tworzyła Kulturę Liberalną z nami. Dołącz do grona naszych Darczyńców!

SKOMENTUJ

Nr 126

(22/2011)
6 czerwca 2011

PRZECZYTAJ INNE Z TEGO NUMERU

KOMENTARZE



WAŻNE TEMATY:

TEMATY TYGODNIA

drukuj